Greek Wine Academy από την ΕΔΟΑΟ και το WSPC

Ανοικοινώθηκε η νέα καμπάνια της ΕΔΟΑΟ με στόχο την προώθηση του ελληνικού οίνου ΠΟΠ και ΠΓΕ στην Ελλάδα και τη Γερμανία, σε συνεντευξη τύπου που έλαβε χωρα στο METROPOLIS ELECTRA PALACE στις 28 Ιουνίου. Ανάμεσα στις δράσεις είναι και η στρατηγικής σημασίας συνεργασία με το Wine & Spirits Professional Center (WSPC) για την υλοποίηση του GREEK WINEACADEMY.

Η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου & Οίνου (ΕΔΟΑΟ) ανέθεσε στο WSPC τη δόμηση και την υλοποίηση του GREEK WINE ACADEMY, συνάπτοντας και οι δυο φορείς, μιας στρατηγικής σημασίας συνεργασία για το Επώνυμο Ελληνικό Κρασί.Το WSPC ως Εκπαιδευτικός Οργανισμός στο Κρασί, τα Αποστάγματα και την Οινοχοΐα σχεδίασε το πρώτο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του GREEK WINE ACADEMY, το FOUNDATION COURSE που απευθύνεται:

– Σε προσωπικό πρώτης γραμμής HO.RE.CA.
– Σε προσωπικό πρώτης γραμμής Οινοτουρισμού.
– Σε προσωπικό πρώτης γραμμής Λιανικής Πώλησης.
– Σε προσωπικό Οινοποιείων με εξαγωγική δραστηριότητα.
– Στο ευρύτερο προσωπικό των Οινοποιείων.
– Με Πανελλαδική Εμβέλεια

Το πρώτο αυτό εκπαιδευτικό πρόγραμμα θα βοηθήσει όσους χρειάζονται τη βασική εξοικείωση με τα κύρια είδη και στυλ των Ελληνικών Κρασιών, με στόχο πρωτίστως τους επαγγελματίες «πρώτης γραμμής» (Front Line Staff) που εργάζονται με κρασιά ή διαχειρίζονται ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο ποτών στα τελικά σημεία πώλησης και στον τελικό καταναλωτή.

Σύμφωνα με το WSPC, oι κάτοχοι του FOUNDATION COURSE θα είναι σε θέση να γνωρίζουν τα βασικά στάδια αμπελοκαλλιέργειας και οινοποίησης, τους κύριους τύπους και στυλ κρασιών, τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των Ελληνικών κρασιών από τις βασικές Ελληνικές ποικιλίες σταφυλιού, αλλά και τις ουσιαστικές αρχές αποθήκευσης και σερβιρίσματος του κρασιού. Ειδική έμφαση δίνεται στο πάντρεμα Ελληνικού κρασιού και Ελληνικού φαγητού, μέσω των αξιωμάτων συνδυασμού κρασιού & φαγητού ώστε οι συμμετέχοντες να είναι σε θέση να εφαρμόσουν αυτούς σε ομάδες τροφίμων και συνταγών.

Τέλος, σκοπός  του GREEK WINE ACADEMY και του WSPC είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση για τη λελογισμένη κατανάλωση επώνυμου οίνου, καθώς και το Ενωσιακό καθεστώς που διέπει τους οίνους με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ). Ήδη από το FOUNDATION COURSE οι συμμετέχοντες θα μπορούν να κατανοήσουν τις κατευθύνσεις του Wine in Moderation. To πρόγραμμα υλοποιείται από την εταιρεία Amuse.

Στόχος, του συνολικού εκπαιδευτικού προγράμματος είναι να παράσχει στους επαγγελματίες του οίνου πληροφορίες και εργαλεία για την παρουσίαση του κρασιού με υπευθυνότητα, εστιάζοντας στα ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ελληνικών αμπελουργικών περιοχών, αλλά και των γηγενών ποικιλιών, σε μια προσπάθεια να καθιερώσει τους ελληνικούς οίνους ΠΟΠ & ΠΓΕ στον παγκόσμιο οινικό χάρτη καθώς και να συνδέσει το Επώνυμο Ελληνικό Κρασί με την ισχυρή πολιτιστική ελληνική ταυτότητα μέσω των Πρεσβευτών του, που δεν είναι άλλοι από τα Ξενοδοχεία και τα Εστιατόρια της Ελλάδας!

Το FOUNDATION COURSE ήδη διδάσκεται σε Κέρκυρα – Κρήτη – Κω – Χαλκιδική και Αθήνα. Ενδεικτικοί Συμμετέχοντες: MarBella Corfu, Aquila Hotels & Resorts, Eagles Palace, bluegr Hotels & Resorts και σε High-End εστιατόρια της Κω και της Αθήνας. Από το νέο ακαδημαϊκό έτος θα διευρυνθεί στην Αθήνα και θα εξαπλωθεί ακόμα περισσότερο στην Ελλάδα.

Το GREEK WINE ACADEMY θεμελιώνεται μέσα στο πλαίσιο της καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης στο ευρύ κοινό – αλλά και στους επαγγελματίες του χώρου, δια μέσου του  Προγράμματος «Ενημέρωση στα Κράτη Μέλη για τους Οίνους ΠΟΠ – ΠΓΕ και τη λελογισμένη κατανάλωση οίνων με χώρες στόχους Ελλάδα και Γερμανία».

Πανσέτα μπρεζέ σε τηγανόψωμο, η συνταγή και τα κρασιά

Τι θα λέγατε να καλέσετε τους φίλους σας, να φτιάξετε ένα ωραίο και πρωτότυπο παρεΐστικο φαγητό και να απολαύσετε και ένα ταιριαστό μπουκάλι κρασί; Σας έχουμε την τέλεια συνταγή που φτιάχνεται εύκολα και στο σπίτι.

Ο Γιώργος Σουγιουλτζής, chef του εστιατορίου Villa Incognito δημιούργησε μία πεντανόστιμη συνταγή και μας προκαλεί να την φτιάξουμε. Πρόκειται για μια λαχταριστή πανσέτα μπρεζέ  που θα την απολαύσουμε μέσα σε ψωμάκια από τηγανόψωμο με μία σαλάτα λάχανου. Μοντέρνα και ταυτόχρονα παραδοσιακή συνταγή! Όπως ακριβώς είναι και το στυλ του πανέμορφου εστιατορίου Villa Incognito στην Τρίπολη. Ένα εστιατόριο που φέρει την υπογραφή της Υακίνθης Τυροβολά και του Σωτήρη Κούρου, αποτελεί από μόνο του ένα λόγο για να επισκευθεί κανείς την Αρκαδία!

Στο Villa Incognito μαγειρεύουν με παραδοσιακά υλικά αναδυκνύοντας την τοπική γαστρονομία με μία μοντέρνα οπτική. Προσπαθούν να βαδίζουν στο δρόμο της αναζήτησης ντόπιων και εποχικών πρώτων υλών ώστε να διατηρούν τη μαγειρική ταυτότητα του τόπου τους ακμαία και ζωντανή. Εκτός από εξαρετική κουζίνα, το εστιατόριο διαθέτει μία εκληκτική λίστα κρασιών με κρασιά από την Αρκάδια, την υπόλοιπη Ελλάδα και τον παγκόσμιο αμπελώνα που έχει επιμεληθεί με πολύ αγάπη και γνώση η οινοχόος Ιακύνθη.

Πάμε να φτιάξουμε την συνταγή και στο τέλος θα δούμε τα κρασιά με τα οποία θα την απολάυσουμε.

Τα υλικά για την πανσέτα:

  • 2 κιλά πανσέτα
  • 500 γρ κρεμμύδια ξερά
  • 20 γρ σκόρδο
  • 100 γρ μουστάρδα
  • 40 γρ μέλι
  • 2τμχ δάφνη
  • 6 κλωνάρια θυμάρι
  • 1,5 λίτρα νερό
  • 1/2 λίτρο λευκό κρασί
  • 15 στροφές φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Σε μια ανοιχτή κατσαρόλα θωρακίζουμε την πανσέτα μέχρι να ροδίσει και από τις δυο μεριές. Αφαιρούμε το κρέας σε ένα ταψί. Αφαιρούμε το λάδι και στην ίδια κατσαρόλα σοτάρουμε τα κρεμμύδια, το σκόρδο και το φρέσκο θυμάρι μέχρι να ροδίσουν. Σβήνουμε με το λευκό κρασί και ανακατεύουμε μέχρι να εξατμιστεί όλο το αλκοόλ. Προσθέτουμε την μουστάρδα, το μελί, το νερό και την δάφνη και το αφήνουμε να πάρει μια βράση. Ρίχνουμε το αλάτι και το πιπέρι ανακατεύουμε και το μεταφέρουμε στο ταψί με την πανσέτα. Κλείνουμε από πάνω με λαδόκολλα να εφάπτει στο κρέας και αλουμινόχαρτο  και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 160 βαθμούς για 3 ώρες. Αφήνουμε την πανσέτα στην άκρη. Αφαιρούμε τα κλωνάρια και ρίχνουμε τα λαχανικά και τα υγρά από το ταψί σε ένα κατσαρολάκι και τα πολτοποιούμε με ένα ραβδομπλέντερ πολύ καλά, βράζουμε αν είναι πολύ ρευστή μέχρι να δέσει. Αν θέλουμε χρησιμοποιούμε την σάλτσα σαν γλάσσο για την πανσέτα.

Εάν δεν θέλουμε πανσέτα, παίρνουμε πλάτη και ψήνουμε για το ιδιο χρονικό διάστημα

Τα υλικά για το τηγανόψωμο:

  • 500γρ αλεύρι
  • 300γρ χλιαρό νερό
  • 15γρ ελαιόλαδο
  • 8γρ ξερή μαγιά
  • 6γρ αλάτι

Σε μια μπασίνα βάζουμε το χλιαρό νερό, το ελαιόλαδο, τη ξηρή μάγια και ανακατεύουμε πολύ καλά. Σε ένα μεγάλο μπωλ ρίχνουμε το κοσκινισμένο αλεύρι, το αλάτι και ανακατεύουμε. Στην συνεχεία κάνουμε μια τρύπα στη μέση στο αλεύρι και ρίχνουμε το μείγμα με τα υγρά. Ανακατεύουμε καλά μέχρι το ζυμάρι να μην κολλάει στα χεριά. Σκεπάζουμε με πετσέτα και αφήνουμε σε ζεστό μέρος να γίνει το διπλάσιο σε όγκο. Σε ένα πάγκο ρίχνουμε λίγο αλεύρι και πλάθουμε το ζυμάρι σε σχήμα μακρόστενου καρβελιού. Αν θέλουμε μικρά τηγανόψωμα κόβουμε σε 40 γρ μπάλες. Σε μια βαθιά κατσαρόλα τηγανίζουμε στους 170 βαθμούς σε σπορέλαιο

Εναλλακτικά έχουμε την επιλογή να τα ψήσουμε είτε στο φούρνο, είτε στη σχάρα αλλά ακόμα και σε ένα αντικολλητικό τηγάνι, αφήνοντας το να πάρει θερμοκρασία πρώτα, με πολύ λίγο ελαιόλαδο.

Τα υλικά για την σαλάτα λάχανο:

  • 200 γρ λευκό λάχανο
  • 200 γρ κόκκινο λάχανο
  • 1 πράσινο μήλο
  • 100γρ κρεμμύδι ξερό
  • 150γρ μαγιονέζα
  • 40 γρ μουστάρδα
  • 10 γρ χυμός
  • 6 γρ αλάτι
  • 3 γρ ζάχαρη

Κόβουμε τα λάχανα σε μαντολίνο, τρίβουμε το πράσινο μήλο, κόβουμε όσο ποιο λεπτά μπορούμε το κρεμμύδι σε μισοφέγγαρα. Προσθέτουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά και ανακατεύουμε πολύ καλά. Αποθηκεύουμε στο ψυγείο.

Τα υλικά για την σάλτσα:

  • 300 μαγιονέζα
  • 500 γρ μουστάρδα
  • 45 γρ μέλι
  • 14 γρ ξηρό κόλιανδρο
  • 5 γρ θυμάρι
  • Αλάτι & πιπέρι

Ανακατεύουμε καλά όλα μαζί τα υλικά.

Σύνθεση/τελείωμα:

Κόβουμε την πανσέτα σε λεπτές φέτες και σε ένα τηγάνι τις ροδίζουμε καλά, τις κόβουμε σε λωρίδες και ρίχνουμε λίγο από την σάλτσα. Ανοίγουμε το τηγανόψωμο, βάζουμε την σαλάτα μας τη κομμένη πανσέτα και τη κρύα σάλτσα(honey-mustard).

Με τι θα συνοδεύσουμε αυτό το πεντανόστιμο πιάτο;

Δοκιμάσαμε και συζητήσαμε με την Υακίνθη και σας προετείνουμε τα κρασιά και τις ποικιλίες που θα απογειώσουν την συνταγή! Είναι ένα πιάτο με απαλή γλύκα και λιπαρότητα από την πανσέτα. Η πρώτη μας επιλογή θα είναι φρέσκα, φρουτώδη και μαλακά ερυθρά κρασιά με ισορροπημένη οξύτητα από ποικιλίες όπως το Αγιωργίτικο και η Μαυροδάφνη. Δεν προτείνουμε πολύ πλούσια και τανικά κρασιά, καθώς μιλάμε για ένα λευκό κρέας το οποίο συνοδεύεται από ψωμάκι και σαλάτα. Αν δεν θέλουμε κόκκινο κρασί μπορούμε να επιλέξουμε ένα ροζέ κρασί ήρεμο ή αφρώδες αλλά και ένα σχετικά πλούσιο και λιπαρό λευκό από ποικιλίες όπως το Viognier, το Chardonnay και το Βιδιανό.

5 συγκεκριμένες προτάσεις κρασιών, όλες από την Πελοπόννησο, που θα βρείτε και στην λίστα του Villa Incognito.

Τσιγγέλω Ρούβαλης

Ξηρή Μαυροδάφνη με ωραία βοτανικά και φρουτώδη στοιχεία, δροσερή οξύτητα και μαλακές τανίνες.

Νεμέα Τρουπή

Καινούρια σχετικά Νεμέα με πολύ πυκνό φρούτο, γλυκά μπαχάρια, ζουμερή γεύση και βελούδινες τανίνες.

XMF Τσέλεπος

Ένα Μοσχοφίλερο που έχει ζυμώσει με τα στέμφυλα αποκτώντας απαλό κόκκινο χρώμα και τανίνες με άφθονα αρώματα κόκκινων φρούτων αλλά και ωραίες ανθικές νότες.

Viognier Cuvee Larsinos, Σκούρας

Νόστιμο Viognier με σχετικά γεμάτο σώμα και ωραίο φρουτώδες και απαλά πικάντικο προφίλ.

Ωδή Πανός ροζέ, Σπυρόπουλος

Ροζέ αφρώδες από Μοσχοφίλερο με φρουτένια και λουκουμένια γεύση και αναζωογονητικές φυσαλίδες.

4 κόκκινα κρασιά για να απολαύσουμε με τον χιονιά

Τι ωραία είναι να κάθεσαι να γράφεις για κρασί και έξω να χιονίζει! Η αλήθεια είναι ότι δεν ζούμε συχνά τέτοιες χιονισμένες ημέρες στην χώρα μας και πόσο μάλλον όσοι μένουμε στην Αθήνα. Ας ελπίσουμε όλα να κυλίσουν ομαλά και ας απολαύσουμε το λευκό τοπίο που έχει δημιουργηθεί! Θα προσθέσουμε μόνο λίγο ΄κόκκινο’ σε αυτό το κρύο σκηνικό και αυτό θα είναι κρασί. Ανατρέξαμε στην κάβα μας (που να βγαίνουμε έξω τώρα..), βγάλαμε τέσσερα κόκκινα κρασιά που μας ταιριάζουν πολύ με αυτόν τον καιρό, πριν τα ανοίξουμε τα φωτογραφήσαμε στο χιόνι που έχει στρώσει στο μπαλκόνι και τα μοιραζόμαστε μαζί σας.

Άγιος Χρόνος ερυθρός, Αβαντίς

Αγαπημένο Syrah που κοιτάει στα μάτια πολλά σπουδαία κρασιά από τον Βόρειο Ροδανό όπου η ποικιλία μεγαλουργεί. Με 14% αλκοόλ, υπέροχη γεύση με βάθος φρούτου και πικάντικα στοιχεία, πλούτο αλλά ταυτόχρονα και φινέτσα είναι σίγουρα ένα από τα κρασιά που πάνε γάντι με την περίσταση. Κοκκινιστά κατσαρόλας, κόκκινα κρέατα σιγομαγειρεμένα στον φούρνο, ψητά κρέατα στο τζάκι (ποιος βγαίνει στο μπαλκόνι με τέτοιο καιρό να ψήσει), πιάτα με μανιτάρια, αλλαντικά και τυριά θα σταθούν όμορφα δίπλα στο κρασί και θα ανεβάσουν τόσο την θερμοκρασία όσο και την διάθεση.

Coleccion Malbec, Norton

Αργεντίνικο Melbec με καλή σχέση τιμής ποιότητας, από την περιοχή της Mendoza. Κερδίζει με τα εξωστρεφή αρώματα φρέσκων ζουμερών σκούρων φρούτων, τις μαλακές τανίνες και την απολαυστική πικάντικη επίγευση. Τα χωριάτικα λουκάνικα, οι γίγαντες, τα κοκκινιστά φαγητά αλλά και οποιοδήποτε κρέας ψητό θα ταιριάξει πολύ καλά με αυτό το Malbec. Το ίδιο και τα πιάτα ζυμαρικών. Αν στην παρέα υπάρχουν άτομα που δεν τους αρέσουν τα πολύ πλούσια ερυθρά κρασιά (13,5% αλκοόλ), τότε έχουμε ένα ακόμα παραπάνω λόγο να βάλουμε ένα πιο βελούδινο κρασί σαν και αυτό.

Clos de l’Oratoire des Papes, Ogier Chateauneuf du Pape

Στην ονομασία προέλευσης Chateauneuf du Pape στον Νότιο Ροδανό μπορούμε σίγουρα να βρούμε πλούσια κρασιά που να ταιριάζουν σε αυτές τις καιρικές συνθήκες. Σε αυτή την αξιόλογη έκφραση κυριαρχεί το Grenache, ενώ συνεισφέρουν σημαντικά και το Syrah, το Mourvedre και το Cinsault στο χαρμάνι.  Με 15% αλκοόλ, υπερσυμπυκνωμένο ώριμο φρούρο, βότανα και ωραία στοιχεία βαρελιού που παραπέμπουν σε γλυκά μπαχαρικά και στιβαρές τανίνες είναι το απόλυτο χειμωνιάτικο κρασί. Θα το απολαύσουμε με αλλαντικά, κόκκινα κρέατα στα κάρβουνα, πλούσια homemade burger αλλά και πικάντικα πιάτα με κοτόπουλο.

Μαυρούδι Wild Ferment, Γκιρλέμης

Κλείνουμε με ένα ακόμα πληθωρικό ερυθρό κρασί από Μαυρούδι, που προέρχεται από την περιοχή του Δομοκού. Το κρασί ζυμώνει με τις αυτόχθονες ζύμες και ωριμάζει για 6 μήνες σε δρύινα βαρέλια. Ωραία αρώματα βύσσινου και δαμάσκηνου σε συνδυασμό με νότες βανίλιας και σοκολάτας, αισθητές αλλά πολύ καλά δομημένες τανίνες και 14% αλκοόλ. Ότι χρειαζόμαστε δηλαδή για να ζεσταθούμε λιγάκι. Θα το απολαύσουμε με ποικιλίες τυριών και αλλαντικών, σιγομαγειριμένα κρέατα (ακόμα και κυνήγι αν υπάρχει στην κατάψυξη), κοκκινιστά και πικάντικα όσπρια και μεξικάνικα πιάτα (που θα ετοιμάσουμε μόνοι μας).

Τα Ελληνικά κρασιά που ξεχωρίσαμε το 2021

Το 2021 πέρασε με τα καλά του και τα κακά του. Εμείς θα μείνουμε μόνο στα ‘καλά’ και θα είναι βέβαια κρασιά! Θα κάνουμε την καθιερωμένη ανασκόπηση και θα μοιραστούμε μαζί σας τα κρασιά από τον Ελληνικό αμπελώνα που μας έκαναν εντύπωση την χρονιά που πέρασε. Όπως και το 2020, τα κρασιά που δοκιμάσαμε ήταν πολύ λιγότερα από άλλες χρονιές καθώς οι εκθέσεις και οι εκδηλώσεις ήταν πολύ περιορισμένες. Παρόλα αυτά δυσκολευτήκαμε και φέτος να ξεχωρίσουμε μόνο 10. Θα μπορούσαμε άνετα να βάλουμε και 20 και 30 κρασιά σε αυτή την λίστα.

Migma Pet Nat Χατζηβαρύτη 2019

Κάπου τον Φεβρουάριο αποφασίσαμε να κάνουμε ένα tasting με τα Ελληνικά petnat που κυκλοφορούν στην αγορά. Για όσους δεν γνωρίζουν τα petnat (Pétillant-naturel) είναι κρασιά που εμφιαλώνονται πριν ολοκληρωθεί η αλκοολική ζύμωση εγκλωβίζοντας ‘φυσικά’ τις φυσαλίδες μέσα στην φιάλη. Κάποια από τα κρασιά μας άρεσαν πολύ, κάποια λιγότερο, αυτό όμως που ξεχωρίσαμε ήταν το Migma pet nat της Χλόης Χατζηβαρύτη. Πρόκειται για έναν συνδυασμό Μοσχάτου Σάμου και Μαλαγουζιάς σε ίσες αναλογίες με εξωστρεφή αρώματα γλυκών φρούτων και λουλουδιών, πλούσια και κρεμμώδη γεύση και αναζωογονητικές φυσαλίδες.

Σαντορίνη Χατζηδάκη 2016

Το να πούμε ότι το Ασύρτικο παλαιώνει είναι περιττό! Όπως και να τονίσουμε το πόσο σπουδαίο είναι το οινοποιείο Χατζηδάκη! Η Σαντορίνη Χατζηδάκη στα 5 χρόνια της είχε εξελιχθεί βγάζοντας έντονη ορυκτότητα, ώριμα εσπεριδοειδή, τσάι αλλά και νύξεις μανιταριού ενώ ταυτόχρονα στην γεύση είχε νεύρο, δύναμη, πολύ φρεσκάδα αλλά και φινέτσα. Δεν αποτελεί έκπληξη, βέβαια, που ένα κρασί από το συγκεκριμένο οινοποιείο είναι στην λίστα των best of. Δοκιμάστηκε αρχές του καλοκαιριού δίπλα σε καρπάτσιο ροφού και ψητή στείρα. Ευτυχώς έχουμε ακόμα μια φιάλη για να την ανοίξουμε κάποια από τα επόμενα καλοκαίρια.

Τσέλεπος Μαντινεία 2009

Αρχές Ιουλίου στο Κτήμα Τσέλεπου στην καινούρια πανέμορφη αίθουσα γευσιγνωσίας του οινοποιείου, ανάμεσα σε όλα τα άλλα κρασιά που δοκιμάσαμε ήρθε στα ποτήρια μας ένα Μοσχοφίλερο ετών 12! Ναι, ναι καλά διαβάσατε, ένα Μοσχοφίλερο από την χρονιά του 2009. Το κρασί όχι απλά ‘πίνεται’ όπως θα λέγαμε για ένα λευκό κρασί αυτής της ηλικίας, αλλά είχε εξελιχθεί πολύ ωραία με άφθονα μελένια και μαρμελαδένια αρώματα αγκαλιασμένα από νότες ορυκτότητας ενώ η αισθητή οξύτητα διατηρούσε την ζωντάνια και έδινε νεύρο στην γεύση.

Salto 2014, Κτήμα Σκούρα

Το ότι βρίσκονται δύο ‘παλιά’ Μοσχοφίλερα σε αυτή την λίστα λέει πολλά για αυτό το σταφύλι που το πιστεύουμε πολύ. Στις μεγάλες ημέρες της Νεμέας, αρχές Σεπτέμβρη, επισκεφθήκαμε το Κτήμα Σκούρα και ανάμεσα σε όλα τα άλλα κρασιά που δοκιμάσαμε ήταν και το Salto του 2014. Δεν ήταν η πρώτη φορά που έχουμε δοκιμάσει το Salto με κάποια χρόνια στην πλάτη του. Και όλες είχαμε εντυπωσιαστεί για την εξέλιξη και την φρεσκάδα του. Πρώτη φορά όμως δοκιμάσαμε αυτό το κρασί σε ηλικία 7 ετών και πραγματικά ενθουσιαστήκαμε με την πολυπλοκότητα του, την ζωηράδα του, τον λεμονάτο και ορυκτό χαρακτήρα αλλά και την ικανότητα του να μπορεί να εξελιχθεί ακόμα μερικά χρόνια στην φιάλη. Ξεχάστε μερικές φιάλες στην κάβα σας, δεν θα το μετανιώσετε!

Δάφνιος Δουλουφάκη 2017

Ακόμα ένα λευκό κρασί που το ξεχωρίσαμε για το πόσο ωραία είχε παλαιώσει. Αν και έχουμε δοκιμάσει πολλές φορές ώριμα Βιδιανά από το οινοποιείο Δουλουφάκη, δεν γίνεται να μην ‘ξεχωρίζει΄ το ότι ένα κρασί που στοιχίζει περίπου 8 € έχει την δυνατότητα να εξελίσσεται πολύ καλά στην φιάλη και να μας αποζημιώνει για την υπομονή μας να το κρατήσουμε 3-4 χρόνια στην κάβα μας. Το δοκιμάσαμε αρχές Νοέμβρη σε ένα τραπέζι αφιερωμένο στο Βιδιανό όπου ανοίχτηκαν 8 διαφορετικά κρασιά της ποικιλίας από χρονιές από το 2017 μέχρι το 2020. Στον Δάφνιο του 2017 τα ώριμα βερίκοκα και ροδάκινα μας ξεμυάλισαν και στο άρωμα και στην γεύση, ενώ κάποιες πολύ ωραίες νότες ορυκτών και μελιού έφερναν την πολυπλοκότητα. Το κρασί ήταν αρκετά λιπαρό με πολύ ισορροπημένη οξύτητα και επίγευση με διάρκεια. Ακόμα ένα λευκό κρασί που αξίζει να ξεχαστεί στην κάβα για μερικά χρόνια.

F by Foivos Papastratis 2021

Αφού τελειώσαμε με τα ώριμα κρασιά, πάμε τώρα στο άλλο άκρο! Στην εξωστρέφεια και στην φρεσκάδα! Στην Central Wine Fair τoν Δεκέμβρη, στην πολύ σύντομη βόλτα μας στα stand δοκιμάσαμε το F του 2021 του Φοίβου Παπαστρατή. Από την πρώτη κιόλας χρονιά που κυκλοφόρησε αυτό το κρασί, μας κέρδισε για τον πολύ ευχάριστο και απολαυστικό χαρακτήρα του. Του 2021 μας φάνηκε ακόμα πιο νόστιμο και αρωματικό χωρίς όμως να είναι υπερβολικό. Το Μοσχάτο με τα έντονα αρώματα και γεύσεις μοιάζει να θέλει να εκραγεί και το Ασύρτικο με την δομή του και τον πιο στιβαρό χαρακτήρα του, το επαναφέρει σε ένα αρμονικό σύνολο. Αν έπρεπε να το περιγράψουμε με μια λέξη θα λέγαμε ότι είναι ένα ‘χαρούμενο’ κρασί! Ένα κρασί που ανεβάζει την διάθεση. Κάτι που όλοι χρειαζόμαστε τον τελευταίο καιρό.

Ροζέ Αυγουστιάτης 2021, Abelon by Ktima Brintzikis

Νοέμβριος στην Αθήνα, σε παρουσίαση των φυσικών κρασιών του Abelon από το Κτήμα Μπριντζίκη, το πρώτο πράσινο οινοποιείο στην Νότια Ευρώπη με μηδενικό ενεργειακό αποτύπωμα. Εκεί δοκιμάσαμε ένα υπέροχο ροζέ κρασί χωρίς θειώδη από την σπάνια ποικιλία Αυγουστιάτη που θα θυμόμαστε για πολύ καιρό. Απίστευτα νόστιμη γεύση με λιπαρότητα και αρμονική οξύτητα με φρέσκο κόκκινο φρούτο, ανθικές νότες και βότανα. Από τα ελάχιστα ‘φυσικά’ ροζέ κρασιά που κυκλοφορούν στην Ελληνική αγορά.

Τσιγκέλω 2019, Ρούβαλης

Παρακολουθούμε από την πρώτη χρονιά της κυκλοφορίας του αυτό το κρασί και η εξέλιξη του μας αρέσει πολύ. Κάθε χρόνο βρίσκουμε ότι η Θεοδώρα Ρούβαλη κατακτά την ποικιλία όλο και περισσότερο. Η χρονιά του 2019 δοκιμάστηκε σε μία εκδήλωση του Δικτύου Ποιότητας Οινοξένεια στο Αίγιο και θεωρούμε ότι η ποικιλία έχει απογειωθεί. Το φρούτο του πυκνό, ζωηρό και εκφραστικό αγκαλιάζεται από κομψές βοτανικές νότες, ο οξύτητα του είναι υψηλή και οι τανίνες του μεταξένιες. Θα θέλαμε να δούμε την εξέλιξη του σε 2-3 χρόνια. Είναι σίγουρο ότι θα έχει εξελιχθεί ακόμα πιο όμορφα!


Φιλυριά Μπουτάρη 2008

Μέσα Οκτώβρη σε επίσκεψη μας στην περιοχή της Γουμένισσας ανάμεσα σε όλα τα εξαιρετικά κρασιά που δοκιμάσαμε, μας περίμενε μία κάθετηστο οινοποιείο Μπουτάρη.  Μία γευστική δοκιμή 5 κρασιών που έκρυβε ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας του αμπελώνα της Γουμένισσας, καθώς το οινοποιείο Μπουτάρη ήταν το πρώτο οινοποιείο της περιοχής και αυτό που την ανέδειξε. Από όλα τα κρασιά που δοκιμάσαμε, μεταξύ αυτών μια Γουμένισσα του 1975, αυτό που ξεχωρίσαμε ήταν η Φιλυριά 2008. Απίστευτο φρούτο με πολύ φρεσκάδα ακόμα σε συνδυασμό με σύνθετες γήινες νότες, πλούτος και κομψότητα ταυτόχρονα στην γεύση και πολύ μακρά επίγευση. Ένα πραγματικά συγκλονιστικό κρασί! Ελπίζουμε να δούμε πολύ σύντομα πάλι ΠΟΠ Γουμένισσα κρασιά με την υπογραφή της Μπουτάρης.

Κτήμα Γαία 2006

Πάμε πίσω στον χρόνο και με αυτό το κρασί! Στην εκδήλωση Μεγάλα Κόκκινα Κρασιά τον Δεκέμβριο, δοκιμάσαμε το Κτήμα Γαία από την χρονιά του 2006. Στα 15 χρόνια της αυτή η Νεμέα έβγαζε πολύ συμπυκνωμένο μαρμελαδένιο φρούτο σε συνδυασμό με νότες αποξηραμένων βοτάνων και γλυκών μπαχαρικών, ενώ στο στόμα είχε πολύ δύναμη ακόμα με αισθητή οξύτητα και βελούδινες τανίνες. Η επίγευση του αξέχαστη. Το Κτήμα Γαία με την πάντα υψηλή ποιότητα του είναι το κρασί-απόδειξη ότι το Αγιωργίτικο είναι εξαιρετική ποικιλία που με την κατάλληλη φροντίδα μπορεί να δώσει μεγάλα κρασιά που εξελίσσονται υπέροχα στον χρόνο.

Πήγαμε στο ολοκαίνουριο Mouton και περάσαμε φανταστικά!

Βράδυ Παρασκευής, επισκεφθήκαμε το ολοκαίνουριο wine bar Mouton που άνοιξε τις πόρτες του τέλος Νοέμβρη, στην Ξενοκράτους 21 στο Κολωνάκι. Ανεβήκαμε τα σκαλάκια και βρεθήκαμε μέσα σε ένα πανέμορφο μαγαζί με ωραία διακόσμηση. Το ξύλο, οι πέτρινοι τοίχοι και οι πολυέλαιοι δημιουργούν ένα καλαίσθητο περιβάλλον, ενώ ο όμορφος και κομψός στολισμός το κάνουν ακόμα πιο ζεστό και παραμυθένιο. Η ευγένεια και το χαμόγελο, αν και κρυμμένο κάτω από την μάσκα, ξεχείλιζε στους ανθρώπους που συναντήσαμε εκεί. Το φαγητό πραγματικά νόστιμο! Είχαμε καιρό να ευχαριστηθούμε τόσο πολύ το φαγητό και να μην βρούμε έστω και ένα μέτριο πιάτο.

Η λίστα των κρασιών όπως και η διαχείριση της σάλας φέρει την υπογραφή του Γιάννη Βαγενά, ενώ το μενού επιμελείται ο Γιώργος Σπανός. Ανάμεσα σε 300 κρασιά που φυλάσσονται στο όμορφο κελάρι του bar, μπορεί να επιλέξει οι επισκέπτης με τα 20 από αυτά να διατίθενται και σε ποτήρι. Οι προτάσεις καλύπτουν όλο το φάσμα του παγκόσμιου αλλά και του Ελληνικού αμπελώνα και διαφορετικά εύρη τιμών. Με μια γρήγορη ματιά τα κρασιά ξεκινούσαν από τα 28 ευρώ και έφταναν μέχρι κάποιες εκατοντάδες ευρώ. Μπορεί να συνοδεύσει κανείς τα κρασιά διαλέγοντας ανάμεσα σε 16 αλμυρά και wine friendly πιάτα ,ενώ μπορεί  να ολοκληρώσει την εμπειρία του στο Mouton Bar a Vin με δύο γλυκά επιδόρπια.

Εμείς ξεκινήσαμε με μία φιάλη αφρώδους κρασιού, την Amalia Vintage Τσέλεπος 2016 παρέα με ένα πλατό αλλαντικών και τυριών και ένα καρπάτσιο φιλέτο μοσχάρι, περιμένοντας να έρθει ο τρίτος της παρέας που είχε αργήσει λιγάκι. Στην συνέχεια απολαύσαμε foie gras και τα beef patties που είναι φανταστικά μικρά μπεργκεράκια και στο τέλος (όσον αφορά τα αλμυρά) τα κανελόνια με μοσχαρίσια μάγουλα και γραβιέρα και ένα φιλέτο με σάλτσα κρασιού και μανιτάρια shimeji. Εντωμεταξύ το αφρώδες τελείωσε αρκετά γρήγορα και περάσαμε στο Ypsilon Αγιωργίτικο, μιας και συναντήσαμε εκεί τυχαία τον Πάνο Παπαγιανακόπουλο, δημιουργό του κρασιού. Δύο γλυκά μία σοκολάτα με φρούτα του δάσους και μία φανταστική crèmebrulle ήρθαν και έκλεισαν μία πολύ ωραία εμπειρία.

Το Mouton δεν είναι το wine bar που μπορείς να πιείς δύο ποτήρια κρασί και να τσιμπήσεις κάτι πληρώνοντας μόνο 15-20€ το άτομο, χρειάζονται λίγα χρήματα παραπάνω. Όμως μπορούμε να πούμε ότι τα αξίζει. Η πιο οικονομική φιάλη κρασιού είναι στα 28 ευρώ και το πλατό αλλαντικών τυριών στα 21, οπότε φτάνουν δύο άτομα πολύ εύκολα στα 50€.

Η νέα άφιξη στο ‘οινικό’ κολωνάκι είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Το mouton είναι ένα wine bar – εστιατόριο, με service που γνωρίζει το κρασί  και σας το συστήνουμε ανεπιφύλακτα!

Ο οινοτουρισμός στο Κτήμα Τσέλεπου πάει σε άλλο επίπεδο

Τον νέο επισκέψιμο χώρο υποδοχής και φιλοξενίας εγκαινίασε το Κτήμα Τσέλεπου στην Μαντινεία, την ιδιαίτερη πατρίδα του Μοσχοφίλερου, μαζί με την δημιουργία μίας σειράς μοναδικών οινοτουριστικών εμπειριών, τόσο στον αμπελώνα που περιβάλει το οινοποιείο όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Γιάννης και η Αμαλία Τσέλεπου αναζητώντας την κατάλληλη τοποθεσία για να φυτέψουν τους αμπελώνες και να ιδρύσουν το Κτήμα Τσέλεπου το 1989, επέλεξαν τους χωμάτινους λόφους στις παρυφές του ιστορικού όρους Πάρνωνα στην Τεγέα, στο νοτιανατολικό άκρο του οροπεδίου της Μαντινείας, σε υψόμετρο 750 μέτρων. Εκεί ο Γιάννης Τσέλεπος ανέδειξε το Μοσχοφίλερο που στα χέρια του βρήκε έναν γνήσιο εκφραστή των εξαιρετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών, του πολύ αγαπημένου σταφυλιού, πλέον. Μετά από τριάντα δημιουργικά χρόνια, την ίδρυση τριών οινοποιείων σε σπουδαία terroir της Ελλάδας και με πληθώρα πολυβραβευμένων κρασιών, η δεύτερη γενιά του Κτήματος Τσέλεπου, η Ανδριανή και ο Άρης, είναι έτοιμη να το οδηγήσει στη νέα εποχή.

Ένας από τους πρώτους στόχους της νέας γενιάς είναι η ανάπτυξη του οινοτουρισμού. Για τον σκοπό αυτό ανανεώθηκε ο χώρος φιλοξενίας του οινοποιείου στης Ρίζες Τεγέας. Στην νέα αίθουσα, που βρίσκεται εκεί που ήταν το πρώτο κτίριο οινοποίησης που χτίστηκε πριν 30 χρόνια, κυριαρχεί το ξύλο, ενώ το φυσικό φως και ο αέρας, στοιχεία απαραίτητα για την σωστή γευσιγνωσία, διαχέονται από παντού. Η άψογα διαμορφωμένη, υψηλής αισθητικής αίθουσα με το λιτό χαρακτήρα έχει πλαισιωθεί από ένα υπόγειο κελάρι με premium χρονιές και ετικέτες. Το κελάρι δημιουργήθηκε εκεί που βρισκόταν κάποτε η πρώτη δεξαμενή του κτήματος.

Οι φίλοι του κρασιού μπορούν να απολαύσουν σε αυτόν τον μοντέρνο χώρο μία σειρά γευστικών δοκιμών αλλά και να γνωρίσουν την ιστορία του κτήματος. Το ’indroductory tasting’ περιλαμβάνει δοκιμή 5 κρασιών από την κλασική σειρά, το ‘premium tasting’ την γευσιγνωσία κορυφαίων κρασιών του κτήματος δίπλα σε τοπικά τυριά και το ‘old vintage tasting’ κρασιά από σημαντικές, για το κτήμα, εσοδείες, συνοδευόμενα από εκλεκτά τυριά και αλλαντικά.

Ταυτόχρονα δημιουργήθηκε για τον επισκέπτη μία σειρά από βιωματικές εμπειρίες γύρω από το οινοποιείο όπως η περιήγηση στον αμπελώνα και στο ξωκλήσι του Αγίου Τρύφωνα (προστάτη των αμπελουργών), η βόλτα με mountain bikes μέσα στον αμπελώνα, το hiking με εξειδικευμένο οδηγό στο πανέμορφο μονοπάτι Ε4, η ιππασία, η αναζήτηση μανιταριών και το γεύμα στον αμπελώνα. Ο περίπατος στα γραφικά Δολιανά και η ξενάγηση στο μουσείο της Τεγέας που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από το οινοποιείο αλλά και η τοπική γαστρονομία αποτελούν επιπλέον κίνητρο για να επισκεφθεί κανείς την Μαντινεία και το Κτήμα Τσέλεπου.

Πίνουμε κρασί & βλέπουμε κρασί στο Netflix!

Ποιος θα το πίστευε πέρυσι τέτοια εποχή ότι θα είμαστε για δεύτερη φορά σε lock down. Όσο δύσκολο και αν είναι θα προσαρμοστούμε και θα βρούμε τρόπους να το περάσουμε όσο πιο ευχάριστα γίνεται! Το κρασί είναι ένα προϊόν που όταν το απολαμβάνουμε υπεύθυνα μπορεί να μας φτιάξει την διάθεση. Το ίδιο και οι ταινίες και οι σειρές! Τι θα λέγατε να συνδυάζαμε αυτές τις δύο αγαπημένες μας συνήθειες? Τι μπορεί άλλωστε να κάνει μία ωραία ταινία ακόμα πιο απολαυστική? Εκτός από την ιδανική παρέα, σίγουρα ένα ποτήρι κρασί! Πόσοι την άνοιξη δεν περάσαμε αρκετές ώρες βλέποντας netflix? Είδατε ταινίες για το κρασί? Ή μάλλον ήπιατε κρασί βλέποντας τους πρωταγωνιστές να απολαμβάνουν κρασί?

Ας δούμε μερικές προτάσεις που βρίσκουμε στο Netflix και βασίζονται στο κρασί ή βλέπουμε τους πρωταγωνιστές να το απολαμβάνουν. Ταινίες και σειρές για όλα τα γούστα, γι΄ αυτούς που θέλουν να δουν ένα ντοκιμαντέρ αλλά και γι’ αυτούς που θέλουν κάτι ανάλαφρο και χιουμοριστικό!

Uncorked – O οινοχόος

Ένας νεαρός νιώθει διχασμένος ανάμεσα στο όνειρο του να γίνει master sommelier και τις προσδοκίες του πατέρα του να αναλάβει το οικογενειακό εστιατόριο. Το όνειρο, τα διλλήματα, η προσπάθεια, οι απογοητεύσεις, οι χαρές αλλά και πολλές γευσιγνωσίες, ποτήρια και κρασιά! Χαλαρή ταινία με το κρασί στο επίκεντρο! Πάρτε ανοιχτήρι, ένα μπουκάλι κρασί, ένα ποτήρι και απολαύστε βλέποντας την προσπάθεια του πρωταγωνιστή να γίνει οινοχόος.

Sour Grapes (Ξινά σταφύλια)

Εδώ μιλάμε για ένα ντοκιμαντέρ με θέμα την ιστορία του μεγαλύτερου απατεώνα κρασιού που έχει καταδικαστεί ποτέ στις ΗΠΑ, εξαπατώντας επενδυτές εκατομμυρίων. Ο Rudy Kurniawan πουλούσε ‘πλαστές’ φιάλες κορυφαίων και πανάκριβων κρασιών από την Βουργουνδία και το Μπορντό. Το ντοκιμαντέρ ξεδιπλώνει το τρόπο που ο Kurniawan έγινε γνωστός στους συλλέκτες κρασιού στην Νέα Υόρκη αλλά και το μέγεθος της απάτης που μοιάζει απίστευτη. Βλέποντας το θα θέλετε να ανασύρετε το πιο ακριβό κρασί που έχετε στην κάβα σας για να το απολαύσετε.

Wine Country – Οίνος ευφραίνει φιλία

Ας δούμε και μία ανάλαφρη κωμωδία. Μία ταινία που δεν αφορά αποκλειστικά το κρασί αλλά είναι η ιστορία μίας παρέας γυναικών που αποφασίζει να γιορτάσει τα γενέθλια μίας εξ’ αυτών με πολύ κρασί στη Νάπα. Λεπτό προς λεπτό, το τέλεια οργανωμένο ταξίδι τους παίρνει την κάτω βόλτα. Θα βοηθήσει άραγε το κρασί να διατηρηθεί η φιλία τους? Δεν είναι ταινία για όσκαρ αλλά διαδραματίζεται ανάμεσα στους αμπελώνες της Napa Valley.

Emily in Paris

Στo δημοφιλές Emily in Paris – το συστήνουμε σε όλες μας τις φίλες –  βλέπουμε σχεδόν σε κάθε επεισόδιο και ένα ποτήρι ή μπουκάλι κρασί! Η Emily, η πρωταγωνίστρια μετακομίζει για ένα χρόνο στο Παρίσι για δουλειά και εκεί ξεκινάει η περιπέτεια. Σε ένα επεισόδιο η Emily περνάει ένα σαββατοκύριακο στο Chateau μιας φίλης της που παράγει σαμπάνια στην Καμπανία. Αλλά και στα υπόλοιπα επεισόδια βλέπουμε την Emily και την παρέα της να απολαμβάνουν το κρασί! Δεν έχει άμεση σχέση με το κρασί, ούτε η πλοκή περιστρέφεται γύρω από αυτό αλλά είναι μία ευχάριστη σειρά καραντίνας! Και είναι σίγουρο ότι θα μας κάνει να θέλουμε να πιούμε ένα ποτήρι κρασί  βλέποντας τα 10 μικρά επεισόδια!

Υπάρχουν ακόμα πολλές ταινίες και κυρίως ντοκιμαντέρ που μπορούμε να δούμε εκτός Netflix (ή τουλάχιστον δεν προβάλλονται στο Ελληνικό Netflix) απολαμβάνοντας τα αγαπημένα μας κρασιά! Somm, Somm: Into the Bottle, Red Obsession, Bottle Shock, Prohibition, Decanted, A Year in Champagne, Sideways, You Will Be My Son.

Σκεφτόμασταν τώρα ποια είναι τα κατάλληλα κρασιά για να απολαύσουμε μία ταινία ανεξαρτήτου περιεχομένου! Η απάντηση είναι αυτά που μας αρέσουν! Εξαρτάται βέβαια και από το αν θα τα απολαύσουμε σκέτα ή με φαγητό ή κάποιο συνοδευτικό. Αν τα πιούμε σκέτα προτείνουμε ευκολόπιοτα φρουτώδη κρασιά με μαλακές τανίνες στην περίπτωση των κόκκινων. Να φτιάξουμε και ποπ κορν? Καλύτερα όχι! Υπάρχουν τόσα άλλα εδέσματα που θα συνοδεύσουν την ταινία και το κρασί μας. Αλλαντικά, τυράκια, σουβλάκια, πίτσες, κινέζικο, μεξικάνικο, σούσι είναι μερικά από αυτά για να συνοδεύσουμε το κρασί μας όσο θα βλέπουμε Netflix!!!

Δελτίο Τρύγου 2020 για όλη την Ελλάδα από τον Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου

Τυπική και άριστη η εσοδεία 2020

Το 2020 υπήρξε μια χρονιά με ήπιο χειμώνα καθώς οι θερμοκρασίες Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου υπήρξαν υψηλότερες των συνηθισμένων, ενώ ακριβώς το αντίθετο συνέβη με τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, πράγμα που οδήγησε σε οψίμιση όλων των βλαστικών σταδίων.

Η απουσία καύσωνα την θερινή περίοδο της ωρίμανσης και η ανομβρία στην θερινή και τρυγητική περίοδο οδήγησαν σε άριστα και απολύτως υγιή σταφύλια ενώ θετικά επηρεάστηκαν και οι όψιμες ελληνικές ποικιλίες (Αγιωργίτικο, Ροδίτης, Μοσχοφίλερο) από τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές.

Οι Έλληνες οινοποιοί πάτησαν στέρεα σε αυτά τα κλιματολογικά δεδομένα και δημιούργησαν κρασιά που αναδεικνύουν πλήρως τον τυπικό χαρακτήρα της κάθε ποικιλίας σταφυλιού, του κάθε ξεχωριστού terroir και την συνολική τυπικότητα της φετινής χρονιάς που θα μας δώσει εξαιρετικά λευκά κρασιά ιδιαιτέρως αρωματικά με πολύ καλές οξύτητες ενώ τα κόκκινα θα έχουν βελούδινη ισορροπία και πλούσια φαινολική δομή.

Οι ποσότητες παραγωγής σταφυλιών ήταν μειωμένες. Παρόλα αυτά οι τιμές αγοράς σταφυλιού κινήθηκαν πτωτικά λόγω της επίσης μειωμένης ζήτησης από την επίδραση του covid στην εστίαση και τον τουρισμό.

Σταχυολογούμε χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τα λόγια των ίδιων των παραγωγών:
-«Η εσοδεία 2020 θα μας χαρίσει οίνους υψηλής ποιότητας που οφείλεται στις συνθήκες ωρίμανσης των σταφυλιών και στη μειωμένη στρεμματική απόδοση» (Παγγαίο)
-«Εξαιρετική χρονιά για την αμπελουργική ζώνης της Σάμου» (Σάμος)
-«Μια από τις καθαρότερες χρονιές των τελευταίων χρόνων» (Ραψάνη)
-«Θα έχουμε οίνους με μεγάλη εκφραστικότητα» (Βοιωτία)
-«Από τις καλύτερες χρονιές της τελευταίας δεκαετίας» (Ηλεία)
-«Λευκά κρασιά με αρωματική ένταση και υψηλή οξύτητα, ερυθρά με υψηλό φαινολικό δυναμικό» (Άγιον Όρος)
-«Λευκά με έντονο αρωματικό φορτίο με πολύ καλή οξύτητα, ισορροπημένα. Ερυθροί οίνοι τυπικοί της εκάστοτε περιοχής καλλιέργειας με γεμάτο σώμα και πλούσιο αρωματικό χαρακτήρα» (Κρήτη)
-«Εκφράστηκαν τυπικά τα διάφορα terroirs και οι ξεχωριστές ποικιλίες της περιοχής» (Αιγιάλεια)
-«Η Σαντορίνη 2020 παρουσιάζει ένα χαρακτήρα αρκετά διαφοροποιημένο καθώς πάνω στην χαρακτηριστική ορυκτότητα παρατηρούμε διακριτικά αρώματα λευκών λουλουδιών, εσπεριδοειδών και λευκόσαρκων φρούτων» (Σαντορίνη)
-«Η εσοδεία του 2020 ήταν μια τυπική χρονιά» (Αμύνταιο)

Αναλυτικότερα καταγράφηκαν τα εξής:

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

ΜΑΡΩΝΕΙΑ
Ο τρυγητός στη Μαρώνεια έγινε σε φυσιολογικές ημερομηνίες για την περιοχή χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα φυτοπροστασίας με περίπου τις ίδιες αποδόσεις με την περσινή χρονιά. Κύρια κλιματολογικά χαρακτηριστικά της χρονιάς ήταν αφενώς η έλλειψη καύσωνα, αφετέρου η ανομβρία.
Τα λευκά και ροζέ κρασιά αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αρωματικά και τα κόκκινα να διακρίνονται για τον έντονο φρουτώδη χαρακτήρα τους.

ΔΡΑΜΑ
Οι καιρικές συνθήκες κατά το στάδιο της εκβλάστησης χαρακτηρίζονταν από χαμηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα την όψιμη εκβλάστηση των οφθαλμών. Στην συνέχεια και μέχρι τα μέσα Ιουνίου ο καιρός παρουσίασε αστάθεια.
Κατά την ωρίμανση οι συνθήκες ήταν ιδιαιτέρως ευνοϊκές καθώς το καλοκαίρι ήταν μάλλον ήπιο, χωρίς καύσωνα και δροσερές νύχτες. Ο Σεπτέμβρης λειτούργησε ως συνέχεια του καλοκαιριού, χωρίς βροχοπτώσεις και ήπια ζεστές ημέρες. Ακόμη και οι πιο όψιμες ποικιλίες έφτασαν στην ιδανική ισορροπία ωρίμανσης σε άριστη υγιεινή κατάσταση.

Οι αποδόσεις σε σχέση με το 2019 ήταν σταθερές έως ελαφρώς μειωμένες.

Προβλέπεται ότι τα λευκά του 2020 θα εμφανίσουν υψηλό αρωματικό δυναμικό και σχετικά υψηλή διάρκεια στον χρόνο καθώς δείχνουν πολύ καλή αντιοξειδωτική αντοχή. Στα ερυθρά θα είναι έντονος ο πρωτογενής φρουτώδης χαρακτήρας και στην μύτη και στο στόμα ενώ οι τανίνες τους θα βρίσκονται σε αρμονία καθώς ο ήπιος καιρός βελτίωσε τον συγχρονισμό φαινολικής και τεχνολογικής ωρίμανσης. Το χρώμα των ερυθρών κρασιών αναμένεται έντονο καθώς οι υψηλές διαφορές ημερήσιας και νυχτερινής θερμοκρασίας ευνόησαν την συσσώρευση των ανθοκυανών στους φλοιούς των σταφυλιών.
Το 2020 εμφανίστηκε μειωμένη ζήτηση σταφυλιών οπότε και χαμηλότερες τιμές σε σχέση με την προηγούμενη 5ετία.

ΠΑΓΓΑΙΟ
Η έναρξη της βλαστικής περιόδου των αμπελιών στους πρόποδες του Παγγαίου έγινε στα μέσα Απριλίου, 5-10 ημέρες πιο πίσω από το κανονικό. Στη συνέχεια η άνοιξη και το καλοκαίρι ήταν πολύ δροσερά, με αρκετές βροχές, που εξασφάλισαν τη σωστή ποσότητα νερού για την ανάπτυξη της αμπέλου, χωρίς την ανάπτυξη ασθενειών, με εξαίρεση το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου, όπου ένας καύσωνας έκανε την εμφάνισή του.
Ο Ιούλιος ήταν σχετικά ζεστός, με βροχοπτώσεις και η ωρίμαση των σταφυλιών ξεκίνησε στο τέλος του μήνα.

Οι καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ωρίμασης και του τρυγητού (καλός καιρός, χωρίς βροχές), οδήγησαν σε λευκούς οίνους ιδιαίτερα αρωματικούς, με καλή οξύτητα και πολύ καλή δομή.

Οι ερυθροί οίνοι που θα παραχθούν αναμένεται να είναι αρωματικοί, φρουτώδεις, με έντονο χρώμα και υψηλή παρουσία φαινολικών συστατικών, βελούδινη αίσθηση και εξαιρετική δομή, που θα τους χαρίσει μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης.

Γενικά, η εσοδεία του 2020 θα μας χαρίσει οίνους υψηλής ποιότητας, που θα χαρακτηρίζονται από πλούσια, αρωματική και βελούδινη γεύση, που οφείλεται στις συνθήκες ωρίμασης των σταφυλιών και στη χαμηλή στρεμματική απόδοση. Η ποσότητα αναμένεται να είναι περίπου ίδια με αυτήν του 2019, η οποία όμως ήταν 10% μικρότερη από προηγούμενες εσοδείες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2020 θα χαρακτηρισθεί οινικά, ως μία εξαιρετική χρονιά.

ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ
Ο τρύγος στην περιοχή του Αγίου Ορους ξεκίνησε στις 24 Αυγούστου καταγράφοντας μία οψίμηση 15 ημερών σε σχέση με τον τρύγο του 2019 αυτό οφείλεται κυρίως στις κλιματολογικές συνθήκες που επικράτησαν καθ’
όλη τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου. Η άνοιξη καταγράφηκε υψηλό ποσοστό βροχοπτώσεων και ειδικά κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας. Αυτό οδήγησε σε κακό δέσιμο και συνεπώς χαμηλή παραγωγή. Κατόπιν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού επικράτησαν έντονα ξηροθερμικές συνθήκες που πολλές φορές σταμάτησαν την ωρίμαση. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν η οψίμηση που αναφέραμε στην έναρξη του τρυγητού.

Τα αποζυμωμένα λευκά κρασιά διακρίνονται για την αρωματική τους ένταση και την υψηλή οξύτητα. Βάσει των αποτελεσμάτων έως σήμερα, η χρονιά εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει ιδιαίτερα αρωματικά και γεμάτα λευκά και ροζέ κρασιά με υψηλές οξύτητες, ενώ τα ερυθρά κρασιά αναμένεται να διακρίνονται από υψηλό αλκοολικό βαθμό υψηλό φαινολικό δυναμικό και μεγάλη δυνατότητα παλαίωσης.

ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
Η περιοχή της Χαλκιδικής κατέγραψε οψίμηση μία εβδομάδας σε σχέση με τον τρύγο του 2019 στις λευκές ποικιλίες , ενώ στις ερυθρές ποικιλίες ήταν περίπου στις φυσιολογικές για την περιοχή ημερομηνίες. Η οψίμηση των λευκών ποικιλιών οφείλεται αφενώς στην έντονη βροχόπτωση κατά τη διάρκεια της άνοιξης και στην αρχή του καλοκαιριού και αφετέρου στις ξηροθερμικές συνθήκες που επικράτησαν από τα μέσα του καλοκαιριού. Οι βροχές όμως το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου επεδρασαν ευνοικά στις ερυθρές ποικιλίες οδηγώντας σε πλήρη φαινολική ωριμότητα.

ΕΠΑΝΟΜΗ
Η φετινή χρονιά ήταν σε γενικές γραμμές μια όψιμη χρονιά. Χαρακτηρίστηκε από έναν ήπιο χειμώνα, χωρίς ακραίες θερμοκρασίες και χωρίς χιόνι. Η μεγάλη όμως διάρκειά του είχε ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην έκπτυξη των οφθαλμών κατά 10 περίπου ημέρες (τρίτη εβδομάδα του Μαρτίου).
Τον μήνα Απρίλιο σημειώθηκαν σημαντικές βροχοπτώσεις, που καθυστέρησαν την άνθιση (μέχρι τα μέσα Μάϊου), όμως προμήθευσαν το φυτό με επαρκή ποσότητα νερού για την βέλτιστη καρπόδεσή του. Τον Μάιο μέχρι και τα μέσα Ιουνίου επικράτησαν υψηλές θερμοκρασίες και δεν σημειώθηκαν βροχοπτώσεις, ενώ από τα μέσα Ιουνίου και όλο τον Ιούλιο οι θερμοκρασίες δεν ξεπέρασαν τους 28-30 oC, κατά τη διάρκεια της ημέρας, και τους 18-19 oC, κατά τις νυχτερινές ώρες.

Τον Αύγουστο, οι θερμοκρασίες σημείωσαν άνοδο, γεγονός που οδήγησε σε πρωίμηση του τρύγου, κυρίως για τις γαλλικές ποικιλίες. Δεν ίσχυσε το ίδιο όμως και για τις ελληνικές ποικιλίες, οι οποίες τρυγήθηκαν με 10 ημέρες καθυστέρηση από το συνηθισμένο.
Ο τρύγος κύλησε ομαλά, χωρίς προβλήματα. Γενικά, οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τον τρύγο ευνόησαν την φαινολική ωρίμαση με αποτέλεσμα, οι όψιμες ποικιλίες, όπως το Ξινόμαυρο, να ωριμάσουν υπό ιδανικές συνθήκες.

Σημειώθηκε μικρή αύξηση στα λευκά, ενώ στα ερυθρά κυμανθήκαμε στα ίδια επίπεδα με πέρσι.

Η φετινή χρονιά ήταν πολύ καλή, με πολύ καλές συνθήκες βλάστησης και ωρίμασης.
Τα λευκά κρασιά εμφανίζουν πλούσια ποικιλιακά αρώματα, γεμάτη γεύση και εξαιρετικές οξύτητες, ενώ τα ερυθρά εξαιρετική φαινολική ωρίμαση, συμπύκνωση σε ποικιλιακά αρώματα και πολύ καλή δομή.

ΝΑΟΥΣΑ
Ο χειμώνας ήταν σχετικά ζεστός με πολύ λίγες βροχές. Η άνοιξη συνεχίστηκε με σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες και αρκετές βροχοπτώσεις μέχρι και το τέλος του Απρίλη. Παρατηρήθηκε μεγάλη διάρκεια ανθοφορίας και ως αποτέλεσμα σχετική ανομοιομορφία σταφυλιών.

Τέλος, το καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από αρκετές βροχές μικρού όγκου τους δυο πρώτους μήνες, και μια ισχυρή καταιγίδα στις αρχές Αυγούστου. Από εκεί και περά ακολούθησε μια περίοδος παρατεταμένης ξηρασίας και αυξημένων για την εποχή θερμοκρασιών μέχρι τα τέλη Σεπτέμβρη δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες ωρίμανσης. Ακόμα πιο σημαντικό, το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, οι βραδινές θερμοκρασίες έπεσαν ραγδαία, θυμίζοντας το κλασσικό μικροκλίμα της Νάουσας που γνωρίζαμε στο παρελθόν.
Γενικά ήταν μάλλον δροσερό το φετεινό καλοκαίρι με αποτέλεσμα να καθυστερήσει και ο περκασμός, ως τα μέσα με τέλος του Αυγούστου, όπως και η ωρίμανση όλων των ποικιλιών, αλλά και να διατηρήσουν οι ποικιλίες έντονα αρώματα και καλές οξύτητες. Ο Σεπτέμβρης ήταν σχετικά ζεστός, με μεγάλη διαφορά ημερήσιας και νυκτερινής θερμοκρασίας και χωρίς πολλές βροχοπτώσεις, οδηγώντας σε παρατεταμένη ωρίμανση τις ποικιλίες, και στην συγκομιδή υγιών σταφυλιών

Σε ότι αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τα κρασιά των πρώιμων λευκών ποικιλιών που έχουν αποζυμώσει δεν είναι τόσο υψηλόβαθμα όσο τα περσινά, αλλά έχουν έντονα αρώματα και σχετικά υψηλή οξύτητα. Οι ερυθρές ποικιλίες δείχνουν ότι η ποιότητα θα είναι πολύ καλή για το Ξινόμαυρο και εξαιρετική για τις πιο πρώιμες ποικιλίες.

Οι τιμές στην περιοχή ήταν χαμηλότερες σε σχέση με πέρσι.

ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑ
Ο φετινός χειμώνας ήταν ιδιαίτερα ξερικός και με ήπια χαμηλές θερμοκρασίες. Κατά την διάρκεια της άνοιξης (Απρίλιο-Μάιο) υπήρξαν αρκετές βροχοπτώσεις που βοήθησαν στην ανάπτυξη των βλαστών. Η χαμηλές θερμοκρασίες κατά την διάρκεια του Μαρτίου και του πρώτου 10ημέρου του Απριλίου είχαν σαν αποτέλεσμα την καθυστέρηση της εκβλάστησης κατά 10 ημέρες σε σύγκριση με το 2019
Το καλοκαίρι ήταν ήπιο, με δυο βραχείες περιόδους καύσωνα που δεν επηρέασαν αρνητικά την ποιότητα των σταφυλιών. Οι ήπιες θερμοκρασίες και οι βροχοπτώσεις που τροφοδότησαν με απαραίτητο νερό τους αμπελώνες είχαν σαν αποτέλεσμα την επιτάχυνση της ωρίμανσης, η οποία στην αρχή του καλοκαιριού είχε εκτιμηθεί ως όψιμη. Σε όλη την διάρκεια του τρύγου ο καιρός ήταν άριστος, με εξαίρεση μια μικρή βροχόπτωση που καθυστέρησε τον τρύγο κατά τρεις μόλις ημέρες.

Η φετινή παραγωγή εκτιμάται υψηλότερη (από 5 έως 10%) σε σύγκριση με το 2019.
Οι ήπιες συνθήκες κατά την διάρκεια του καλοκαιριού πλην δυο μικρών περιόδων καύσωνα είχαν σαν αποτέλεσμα την παραγωγή λευκών σταφυλιών με άριστο αρωματικό προφίλ και χωρίς προβλήματα υγειονομικού χαρακτήρα. H ποιότητα των ερυθρών ποικιλιών χαρακτηρίζεται ως πολύ καλή, καθώς λόγω των συνθηκών που επικράτησαν το μήνα Σεπτέμβριο
Οι τιμές κυμάνθηκαν ελαφρά πτωτικά μετά από πολλές συνεχόμενες ανοδικές εσοδείας της τάξης του 15%.

ΑΜΥΝΤΑΙΟ
Κατά την διάρκεια του χειμώνα οι καιρικές συνθήκες δεν παρουσίασαν ακραίες φαινόμενα, και οι πολύ ασθενείς χιονοπτώσεις είχαν ως αποτέλεσμα να υπήρχε μια σχετικά μικρή οψίμηση στην ενεργοποίηση της βλαστικής περιόδου της αμπέλου. Ο Μάρτιος και ο Απρίλιος, έδωσαν δυνατές και «καλές» βροχές που αναπλήρωσαν τα υδατικά αποθέματα στο έδαφος τα οποία χρησιμοποιηθήκαν στην έναρξη της ανάπτυξης.

Στις αρχές Αυγούστου τα σταφύλια δεν ήταν στην καλύτερη δυνατή κατάσταση λόγω των έντονων βροχοπτώσεων.

Από τα μέσα Αυγούστου μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου δεν υπήρχε καμία απολύτως πίεση από τις καιρικές συνθήκες και οι ιδανικές θερμοκρασιακές συνθήκες που επικράτησαν συνετέλεσαν στην εξαιρετική αρωματική και φαινολική ωρίμανση των σταφυλιών.

Οι λευκές ποικιλίες είναι αρωματικές με ικανοποιητική οξύτητα. Οι ερυθρές ωρίμασαν κανονικά δίνοντας τυπικά αποτελέσματα για την περιοχή. Τα Ξινόμαυρα ωρίμασαν ικανοποιητικά βοηθούμενα από τη βροχή στο τέλος Σεπτέμβρη, μετά από μια μακρά περίοδο ξηρασίας, δίνοντας ικανοποιητική ωρίμανση και όμορφα χρώματα.

Η σοδειά 2020 ήταν μία τυπική χρονιά. Οι στρεμματικές αποδόσεις κινήθηκαν στο μέσο όρο για την περιοχή επίπεδα.

Στις τιμές παρατηρήθηκε σε σχέση με την περσινή χρονιά μείωση 5-15%.

ΗΠΕΙΡΟΣ

ΜΕΤΣΟΒΟ
Το 2020 ο χειμώνας ήταν πιο ήπιος σε σχέση με το 2019 με πολύ μικρότερο όγκο τόσο χιονοπτώσεων όσο και βροχοπτώσεων. Η άνοιξη όμως ξεκίνησε με αρκετό κρύο και σαν αποτέλεσμα των παραπάνω η έναρξη του βλαστικού κύκλου καθυστέρησε. Οι θερινοί μήνες συνέχισαν το μοτίβο της άνοιξης παραμένοντας ψυχρότεροι από το φυσιολογικό, με αρκετά μειωμένες βροχοπτώσεις, καθυστερώντας τελικά την ωρίμανση. Συνολικά το 2020 ήταν μία όψιμη χρονιά με τον τρύγο να καθυστερεί για τις ποικιλίες που ωρίμασαν μετά τα μέσα Σεπτεμβρίου λόγω των βροχοπτώσεων που έλαβαν χώρα.
Συνολικά ο τρύγος το σταφυλιών έλαβε χώρα περίπου 7-10 ημέρες πιο όψιμα σε σχέση με το 2019 για τις περισσότερες ποικιλίες και χαρακτηρίστηκε από φυσιολογικές για την περιοχή σακχαροπεριεκτικότητες και οξύτητες. Όλα τα σταφύλια ήταν σε άριστη υγιεινή κατάσταση.

Η παραγωγή κυμάνθηκε περίπου στα 350-400 kg/στρέμμα αναλόγως της ποικιλίας, ελαφρά αυξημένη σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Οι πρώτες ποιοτικές ενδείξεις δείχνουν μια καλή χρονιά για τα ερυθρά κρασιά, με καλό φαινολικό δυναμικό και υψηλές οξύτητες, ενώ τα λευκά δείχνουν έντονο αρωματικό χαρακτήρα και εκφραστικότητα στο στόμα.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

ΡΑΨΑΝΗ
Ο τρύγος ξεκίνησε στις 24 Σεπτεμβρίου από τα αμπελοτόπια της Α υποζώνης (έως 250 μέτρα υψόμετρο), ενώ μέσα στις 5 επόμενες ημέρες (από 28 Σεπτεμβρίου) συνεχίστηκε στα αμπελοτόπια της Β υποζώνης (250-500 μέτρα υψόμετρο). Από την 1η Οκτωβρίου ξεκίνησε ο τρυγητός στα αμπελοτόπια του υψηλότερου υψόμετρου (Γ υποζώνη: 500+ μέτρα υψόμετρο).
Τα σταφύλια ήταν υγιή –μια από τις «καθαρότερες» χρονιές των τελευταίων ετών- με καλή ωριμότητα, υψηλό αλκοολικό βαθμό και φυσιολογική χρωματική ένταση.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Την άνοιξη λίγες βροχές. Το καλοκαίρι ήταν ήπιο χωρίς μεγάλες διαρκείας διακυμάνσεις στις θερμοκρασίες. Ζεστός ήταν ο καιρός κατά την περίοδο του τρυγητού.
Παρατηρείται αύξηση της απόδοσης των αμπελώνων σε ποσοστό περίπου 15%-20% σε σχέση με πέρυσι.
Η ποιότητα των σταφυλιών είναι σαφώς ανώτερη από την περσινή . Τα σάκχαρα σε υψηλότερα επίπεδα από πέρυσι.
Οι τιμές αγοράς των σταφυλιών κυμάνθηκαν στα περυσινά επίπεδα, [συγκεκριμένα]

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΛΟΚΡΙΔΑ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
Στη φετινή χρονιά οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες και οι ικανοποιητικές βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης συνετέλεσαν στη φυσιολογική εξέλιξη της βλαστικής περιόδου της αμπέλου. Οι σποραδικές βροχοπτώσεις του Ιουνίου και οι μη υψηλές θερμοκρασίες του Ιουλίου βοήθησαν στην οψιμότερη ωρίμανση των καρπών. Κατά την περίοδο του τρυγητού, δηλαδή τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο, παρατηρήθηκαν φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες και σχετική ανομβρία, που με την βοήθεια του ιδιαίτερου μικροκλίματος της περιοχής, δηλαδή την εναλλαγή ρευμάτων από τον Παρνασσό και τον β.Ευβοϊκό, οδήγησαν σε πολύ καλά επίπεδα σακχάρων και οξύτητας.

Ο τρύγος ξεκίνησε τις πρώτες μέρες του Αυγούστου με τις λευκές ελληνικές και διεθνείς ποικιλίες και συνεχίστηκε με τις ερυθρές, ακολουθώντας μία φυσιολογική ωρίμανση, μέχρι να ολοκληρωθεί το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου.
Η υγιεινή κατάσταση των σταφυλιών ήταν πολύ καλή και οι συνθήκες ωρίμανσης εξελίχθηκαν ευνοϊκά, με τα μέχρι τώρα στοιχεία να δείχνουν μια πολύ καλή σύνθεση και ποιότητα κρασιών.

Για ακόμη μια χρονιά παρέμεινε ανεξέλεγκτο το πρόβλημα του μεγάλου πληθυσμού αγριόχοιρων που προκάλεσαν ζημιές και απώλεια σημαντικού ποσοστού της σοδειάς κυρίως των ερυθρών.

Οι στρεμματικές αποδόσεις κυμάνθηκαν στα ορεινά περίπου στα 300-600kg και στα πεδινά στα 600-900kg, σε παρόμοια δηλαδή επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά.

ΑΤΤΙΚΗ

ΑΝΑΒΥΣΣΟΣ
Ο χειμώνας, σχετικά ψυχρός, χαρακτηρίστηκε από μέτριες για την περιοχή βροχοπτώσεις. [Το καλοκαίρι ήταν θερμό με την θερμοκρασία να πέφτει αρκετά το βράδυ.] Η έκπτυξη των οφθαλμών και η ανθοφορία πραγματοποιήθηκαν σχετικά αργά δίνοντας μας ενδείξεις για μία όψιμη χρονιά. Η εικόνα ανατράπηκε με τις ζέστες του Ιουλίου σε συνδυασμό με τους συνεχείς βοριάδες που κυριάρχησαν τον Αύγουστο, προκαλώντας σχετική επιτάχυνση και ανομοιομορφία στα τελευταία στάδια της ωρίμασης. Το καλοκαίρι ήταν θερμό με την θερμοκρασία να πέφτει αρκετά το βράδυ.

Οι αμπελώνες της περιοχής δίνουν συνήθως αποδόσεις, από 600 έως 900 kg/στρ., και φέτος η παραγωγή τους κυμάνθηκε επίσης σε αυτά τα επίπεδα.
Οι λευκές ποικιλίες έδωσαν σταφύλια υγιή με πολύ καλά χαρακτηριστικά και εξαιρετικό οργανοληπτικό χαρακτήρα.

Οι τιμές των σταφυλιών για το Σαββατιανό στην Ανάβυσσο κινήθηκαν γύρω στα 0,35€/kg.

ΚΑΝΤΖΑ
Ο χειμώνας ήταν αρκετά ψυχρός και με ικανοποιητικές βροχοπτώσεις.
Η άνοιξη ξεκίνησε με σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες με συνέπεια την οψιμότερη έκπτυξη των οφθαλμών κατά 5-7 ημέρες.

Τον Μάϊο παρατηρήθηκαν σημαντικές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας καθώς είχαμε ένα διήμερο με ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες άνω των 36°C, οι οποίες μείωσαν σημαντικά τον πληθυσμό της ευδέμιδας με ότι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα των σταφυλιών.

Με εξαίρεση τον Ιούλιο που ήταν άνομβρος, στο διάστημα από Απρίλιο έως Αύγουστο είχαμε ομαλή κατανομή των βροχών με συνέπεια καλό εφοδιασμό των πρέμνων σε νερό και καλή ισορροπία βλάστησης – καρποφορίας. Ειδικώτερα η βροχή στις 6 Αυγούστου ύψους 20 mm στις αρχές του τρυγητού βοήθησε τα πρέμνα να ανταπεξέλθουν στις υψηλές θερμοκρασίες που ακολούθησαν και συνέβαλαν στην καλή ωρίμανση των σταφυλιών.
Η παραγωγή μειωμένη κατά 25% συγκριτικά με το 2019 ενώ η ωριμότητα ήταν για όλες τις ποικιλίες πολύ καλή.

ΒΟΙΩΤΙΑ

ΘΗΒΑ
Το 2020 υπήρξε μια χρονιά με θερμοκρασίες τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο να είναι υψηλότερες των συνηθισμένων για την εποχή και τους ακόλουθους μήνες Μάρτιο & Απρίλιο να συμβεί το ακριβώς αντίθετο. Αυτό γενικά οδήγησε σε καθυστέρηση όλων των βλαστικών σταδίων και σε ένα τρύγο που καθυστέρησε να αρχίσει περί την μια εβδομάδα.

Χαρακτηριστικό της χρονιάς του 2020 ήταν οι λιγότερες βροχές και οι γενικά χαμηλότερες θερμοκρασίες στην περίοδο της ωρίμανσης σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Ο τρύγος προχώρησε με καιρικές συνθήκες καλές και είχε την διπλάσια χρονικά διάρκεια σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές.

Οι ποσότητες εμφανίζονται αυξημένες κατά περίπτωση.

Συνολικά όμως οι ποσότητες παραγωγής προσεγγίζουν τα περσινά επίπεδα.

Η ποιότητα των σταφυλιών ήταν πάρα πολύ καλή και αναμένεται να έχουμε οίνους με μεγάλη εκφραστικότητα (πλούσιο αρωματικό δυναμικό και υψηλές οξύτητες). Στα ερυθρά επίσης παρατηρήθηκε πολύ καλή φαινολική ωρίμανση και αναμένουμε οίνους που θα έχουν πολύ καλές δυνατότητες παλαίωσης.
Οι τιμές στο Σαββατιανό μειώθηκαν σημαντικά από τα 0,28€ στα 0,20€ ενώ στα λοιπά ποικιλιακά διατηρήθηκαν στα περσινά επίπεδα.

ΕΥΒΟΙΑ

ΧΑΛΚΙΔΑ
Κατά την διάρκεια του χειμώνα οι καιρικές συνθήκες δεν παρουσίασαν ακραίες θερμοκρασίες, χωρίς χιονοπτώσεις.

Από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο παρουσιάστηκαν ήπιες βροχοπτώσεις με φυσιολογικές για την εποχή θερμοκρασίες.

Το καλοκαίρι κινήθηκε και αυτό σε φυσιολογικά επίπεδα θερμοκρασιών.

Η δραματική καταστροφική βροχόπτωση στην περιοχή της κεντρικής Εύβοιας είχε σαν αποτέλεσμα την οψίμιση των λευκών ποικιλιών.
Οι ήπιες καιρικές συνθήκες που ακολούθησαν στέγνωσαν αργά το νερό χωρίς να προκληθούν σοβαρά κρούσματα Βοτρύτη.

Σε γενικές γραμμές τα λευκά κρασιά παρουσιάζονται αρωματικά με εμφανή τον ποικιλιακό χαρακτήρα, εξαιρετικές οξύτητες και πλούσια γεύση.
Τα ερυθρά εμφανίζονται με άριστη φαινολική ωρίμανση, σώμα, μαλακές ταννίνες και σοβαρή δομή.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

ΝΕΜΕΑ
Ο χειμώνας και η άνοιξη, με συνηθισμένες για την περιοχή χαμηλές θερμοκρασίες, χαρακτηρίστηκαν από συνεχείς βροχοπτώσεις οι οποίες διακόπηκαν από ένα κύμα καύσωνα που ήρθε τον Μάιο. Ζέστη και ξηρασία επικράτησαν τους καλοκαιρινούς μήνες και το Σεπτέμβρη, οι οποίες όμως με τη σειρά τους εξασφάλισαν την υγιεινή του μεγαλύτερου μέρους της σταφυλοπαραγωγής ως τον τρυγητό.

Οι αποδόσεις κυμάνθηκαν στα συνηθισμένα για την περιοχή επίπεδα αλλά η συνολική ποσότητα ήταν αρκετά μειωμένη σα σχέση με πέρυσι.

Υγιή και γευστικά σταφύλια, με χαρακτηριστικό της χρονιάς τις υψηλές οξύτητες, μας έχουν δώσει μέχρι στιγμής λευκούς νέους οίνους αρωματικούς, πλούσιους, με πολύ καλή έκφραση του ποικιλιακού χαρακτήρα. Αν και είναι νωρίς ακόμα για να εκτιμήσουμε τη χρονιά στους ερυθρούς οίνους, οι πρώτες εντυπώσεις είναι πολύ καλές.

Οι νέοι οίνοι που βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της ζύμωσης παρουσιάζουν φρουτώδη αρώματα, καλό χρώμα, υψηλές οξύτητες και καλή φαινολική δομή.
Οι τιμές για το Αγιωργίτικο κυμάνθηκαν από 0,37 – 0,45 €/kg.

ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ
Τον σχετικά ψυχρό και μακρύ χειμώνα στη Μαντινεία ακολούθησε κρύα άνοιξη με αποτέλεσμα την οψιμότερη κατά 2-3 ημέρες έκπτυξη των αμπελιών.
Δεν σημειώθηκαν ζημιές από παγετό στη ζώνη της Μαντινείας, με μόνη εξαίρεση την περιοχή του Παλαιοπύργου όπου σημειώθηκε παγετός αλλά και μία χαλαζόπτωση μειώνοντας την παραγωγή της κοινότητας κατά 40%.
Το δροσερό καλοκαίρι με μέση θερμοκρασία 20-22°C, βοήθησε στην αργή και καλή ωρίμανση των σταφυλιών.

Ο διπρόσωπος << ΙΑΝΟΣ >> που δυστυχώς έκανε μεγάλες καταστροφές σε άλλες περιοχές της χώρας, στην Μαντινεία έδειξε το καλό του πρόσωπο, δίνοντας σημαντικές βροχές στις 18 και 19/9, που τελικά αν και καθυστέρησαν τον τρυγητό κατά 10 ημέρες, ευνόησαν την παραγωγή του Μοσχοφίλερου τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Ήταν μια απαιτητική χρονιά τόσο σε καλλιεργητικές εργασίες όσο και σε επεμβάσεις φυτοπροστασίας.

Ο τρυγητός του Μοσχοφίλερου ξεκίνησε την τελευταία εβδομάδα του Σεπτέμβρη στις περιοχές που δέχτηκαν μικρότερη βροχόπτωση και ο γενικός τρυγητός της ζώνης διεξήχθη από 2 Οκτωβρίου μέχρι σήμερα καθώς οι συνθήκες που επικράτησαν ήταν εξαιρετικές.

Τα Μοσχοφίλερα ήταν ώριμα, εύχυμα, αρωματικά με καλές οξύτητες και απόλυτα υγιή και προσδοκούμε σε μια πολύ καλή έκφραση του δυναμικού στα κρασιά που θα παραχθούν.

Η παραγωγή της ζώνης ποσοτικά χαρακτηρίζεται κανονική.

Οι τιμές ανά κιλό σταφυλιού μειωμένες σε σχέση με το 2019 κατά 25%, κυμάνθηκαν από 0,30-0,40 ευρώ.

ΠΛΑΓΙΕΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ
Η χρονιά ξεκίνησε ομαλά χωρίς ακραία φαινόμενα. Την άνοιξη δεν είχαμε προσβολές και έτσι τα σταφύλια όλων των ποικιλιών έφτασαν στο οινοποιείο υγιή. Το κύριο στοιχείο που διαφοροποιεί την φετινή χρονιά ήταν η εκτεταμένη ανομβρία του καλοκαιριού που είχε κυρίως ποσοτικές επιδράσεις μειώνοντας την παραγωγή όλων των πρώιμων ποικιλιών κατά περίπου 10-30%. Αντίθετα ο Ροδίτης ως όψιμη ποικιλία βοηθήθηκε από τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου να δώσει κανονική παραγωγή και τα γνωστά ποιοτικά στάνταρ.

Γενικότερα εκφράστηκαν τυπικά τα διάφορα terroirs και οι ξεχωριστές ποικιλίες της περιοχής.

Όσον αφορά τις τιμές σταφυλιού της φετινής χρονιάς η οποία σημείωσε μεγάλη πτώση πωλήσεων κρασιού λόγω covid κινήθηκαν αρνητικά. Στην Αιγιάλεια σταθερές κρατήθηκαν οι τιμές ποικιλιών με μεγάλη ζήτηση ( 0,40-0,70 €/kg)ενώ απεναντίας ο Ροδίτης γνώρισε μια πτώση 25%. (0,24-0,32ευρώ)

ΗΛΕΙΑ
Ήπιος Χειμώνας με μικρές περιόδους σχετικά χαμηλών θερμοκρασιών και κανονικές μέσου ύψους βροχοπτώσεις. Από τα τέλη Μαρτίου περιορίστηκαν σημαντικά ή και σταμάτησαν τελείως σε μερικές παραθαλάσσιες κυρίως περιοχές οι βροχές, μέχρι την έλευση του κυκλώνα “Ιανός” στις 20.09, οπότε με μία μεγάλου ύψους βροχόπτωση άρχισαν τα πρωτοβρόχια.

Άριστες καιρικές συνθήκες με σταθερές θερμοκρασίες, απουσία βροχών και χαμηλή υγρασία κατά την ωρίμανση και τον τρυγητό.

Μειωμένη παραγωγή σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά κατά ποσοστό 15-30% κατά περίπτωση.

Εξαιρετική ποιότητα σταφυλιών χωρίς ή με ελάχιστες ζημιές από περονόσπορο, ωίδιο, βοτρύτη. Ικανοποιητικές οξύτητες. Από τις καλύτερες χρονιές της τελευταίας δεκαετίας.

Οι τιμές των σταφυλιών είναι γενικά μειωμένες σε σχέση με την περασμένη χρονιά. Ιδιαίτερα για τις παραγωγικές ποικιλίες (Ροδίτη κλπ.). Εκτιμούμενο ποσοστό μείωσης 10-20% με βασική αιτία τα αδιάθετα λόγω COVID-19 αποθέματα των οινοποιείων.

ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι θερμοκρασίες υπήρξαν ήπιες και στα δεδομένα των τελευταίων ετών. Βροχοπτώσεις (χειμώνα και άνοιξη) περιορισμένες, αντίθετα με πέρσι. Καλοκαίρι πολύ ζεστό και ξηρό ως συνήθως. Ο Σεπτέμβρης παρέμεινε ιδιαίτερα ζεστός με λίγο χαμηλότερες θερμοκρασίες νύχτας αλλά αυξημένες σχεδόν σε επίπεδα καλοκαιριού κατά τη μέρα.
Η παραγωγή αναμένεται να είναι μειωμένη κατά 35-40% σε σχέση με πέρσι λόγω καταστροφών από αγριογούρουνα τα οποία δημιούργησαν ζημιές ιδιαίτερα στις πιο πρώιμες ποικιλίες), και έλλειψης νερού σε κάποιες περιοχές, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ποιότητα των σταφυλιών αναμένεται πολύ καλή με καλές οξύτητες

Οι τιμές των σταφυλιών είναι ίδιες με τις περσινές

ΝΗΣΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΣΑΜΟΣ
Στην αμπελουργική ζώνη της Σάμου η χρονιά ήταν εξαιρετική.
Οι καιρικές συνθήκες ευνοϊκές, με λίγες βροχοπτώσεις τον χειμώνα και ήπιες θερμοκρασίες.

Η ωρίμανση ήταν όψιμη, 15 ημέρες πίσω από το 2019. Οι συνθήκες τρύγου ιδανικές (χωρίς καύσωνα και βροχή).

Ποσοτικά η χρονιά ήταν ελαφρώς αυξημένη σε όγκο, σε σχέση με το 2019, με εξαιρετική ποιότητα και χωρίς προβλήματα φυτοπροστασίας.

Οι τιμές σταθερές στα περυσινά επίπεδα. Μεσοσταθμικά στα 0,50 €.

ΚΩΣ
Το πρώτο μισό του χειμώνα ήταν ήπιο, αλλά από τέλη Ιανουαρίου μέχρι τα μέσα Μαρτίου ο θερμοκρασιακός μέσος όρος μειώθηκε αισθητά. Ωστόσο, θετικό ήταν το γεγονός ότι οι βροχοπτώσεις ήταν χαμηλής-μέτριας έντασης και έλαβαν χώρα προς το τέλος της χειμερινής περιόδου.

Οι Ιούνιος και Ιούλιος ήταν μέτρια ζεστοί, με απουσία καύσωνα ενώ παράλληλα έκαναν συχνά την εμφάνιση τους δροσερά μελτέμια.

Παρόμοιες καιρικές συνθήκες είχαμε και όλο τον Αύγουστο, δηλαδή μέτρια ζεστές ημέρες με δροσερές νύχτες και πλήρη απουσία βροχών. Αυτό το σκηνικό καιρού εγγυήθηκε την αργή και σταθερή πρόοδο της φάσης ωρίμανσης όλων των ποικιλιών (η πιο όψιμη χρονιά των τελευταίων 7 χρόνων στη ζώνη ΠΓΕ Κως) κάτι που προμήνυε τη διατήρηση της οξύτητας και του αρωματικού δυναμικού τους.

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ
Η χρονιά χαρακτηρίστηκε από ήπιες συνθήκες που επικράτησαν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και οι ποσότητες παραγωγής κρατήθηκαν ικανοποιητικά για τη κορυφαία αυτή αμπελουργική ζώνη ( 250Kg/στρ.) Κατά τη περίοδο Νοέμβριου-Απριλίου οι βροχοπτώσεις ήταν περίπου 320mm επιτρέποντας ένα ικανοποιητικό υδατικό απόθεμα.

Οι συνήθεις δυνατοί άνεμοι δεν επηρέασαν φέτος τη φυσιολογία των φυτών καθώς κυμάνθηκαν σε φυσιολογικά επίπεδα κατά τη διάρκεια του βλαστικού κύκλου. Η έκπτυξη των οφθαλμών ξεκίνησε περί τα μέσα Μαρτίου σε συνέχεια ενός χειμώνα με υψηλότερη μέση θερμοκρασία σε σύγκριση με το 2019. Ο Μάιος εμφανίστηκε ιδιαίτερα ζεστός ενισχύοντας το ρυθμό ανάπτυξης ενώ οι μήνες που ακολουθήσαν δεν χαρακτηριστήκαν από ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες.

Οι θερμοκρασίες και κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης κυμάνθηκαν σε ήπια επίπεδα και παρόμοια με το 2019 αλλά χαμηλότερα από τις αμέσως προηγούμενες σοδειές. Αυτό ευνόησε μια καλή και ισορροπημένη ωρίμαση και οδήγησε σε έναν τρύγο στο φυσιολογικό χρονικό διάστημα για το νησί.. Το υψηλό επίπεδο υγρασίας , ιδιαίτερα λίγο πριν το τρύγο, συνετέλεσε στην αύξηση του βάρους της ράγας των σταφυλιών καθώς και σε λίγο πιο όψιμο τρύγο.
Η πρώτη ύλη χαρακτηρίστηκε από έλλειψη ασθενειών και τη πλήρη απουσία εγκαυμάτων των φλοιών. Η έλλειψη καύσωνα οδήγησε σε ισορροπημένη ωρίμαση με την απουσία της ανομοιομορφίας που παρουσιάζεται συχνά λόγω των ιδιαίτερων καλλιεργητικών τεχνικών. Η σοδειά φαίνεται αρκετά ενδιαφέρουσα και οι οίνοι αντιπροσωπεύουν πλήρως τη χρονιά παρουσιάζοντας έναν χαρακτήρα αρκετά διαφοροποιημένο ,καθώς παρατηρούμε διακριτικά αρώματα λευκών λουλουδιών και εσπεριδοειδών όπως λεμόνι, γκρέιπφρουτ καθώς και λευκόσαρκων φρούτων όπως ροδάκινο και αχλάδι να χαρακτηρίζουν την αρωματική παλέτα των φετινών Σαντορινών . Ζωηρό στόμα με καλή οξύτητα και με τη χαρακτηριστική ορυκτότητα της Σαντορίνης. Σώμα γεμάτο με μακρά και έντονη επίγευση.

Η μέση τιμή της πρώτης ύλης λαμβάνοντας υπόψιν την ιδιαιτερότητα της χρονιάς σε επίπεδο παραγωγής αλλά κυρίως σε επίπεδο ζήτησης, κυμάνθηκε σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2018/2019 αλλά υψηλότερα των άλλων ετών, στα 3- 3,5 ευρώ το κιλό.

ΠΑΡΟΣ
Βαρύς χειμώνας, με πάρα πολλές βροχές ενώ το καλοκαίρι ήταν ήπιο δίχως καύσωνες και με αρκετά μελτέμια. Ο τρύγος ξεκίνησε όψιμα στις 16 Αυγούστου με τις λευκές ποικιλίες και τελείωσε στις 9 Οκτωβρίου με τις ερυθρές. Καθ’ όλη την διάρκειά του επικρατούσε ηλιοφάνεια, βόρειοι άνεμοι και κανονικές για την εποχή τιμές θερμοκρασίας και υγρασίας τις βραδινές ώρες.

Η παραγωγή των αμπελώνων ήταν αυξημένη λόγω των συχνών βροχοπτώσεων την περίοδο του χειμώνα και πολύ αυξημένη σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά που είχαμε χαμηλή παραγωγή εξαιτίας των ισχυρών νοτιάδων κατά την περίοδο της άνθησης.
Η ποιότητα των σταφυλιών είναι εξαιρετική και αναμένεται να δώσει κρασιά με υψηλούς αλκοολικούς τίτλους σε λευκές και ερυθρές ποικιλίες και υψηλές οξύτητες και πλούσιο άρωμα.

Οι τιμές των σταφυλιών μειώθηκαν έως και 20% σε σχέση με πέρσι.

ΣΕΡΙΦΟΣ
Μέτριες βροχές με ήπιο καιρό. Τα πολλά μελτέμια βοήθησαν στη διατήρηση της θερμοκρασίας σε καλά για την εποχή επίπεδα, και δεν υπήρξαν καθόλου βροχές.

Η ποσότητα κυμάνθηκε στα 500 με 600 kg /στρέμμα για τα καινούρια αμπέλια και 250 με 300kg /στρέμμα για τα αμπέλια άνω των 30 χρόνων.

Η ποιότητα αναμένεται να είναι πολύ καλή χωρίς προβλήματα.

ΚΡΗΤΗ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ο Χειμώνας ήταν ψυχρός, η άνοιξη δροσερή, το καλοκαίρι δροσερό και χωρίς καύσωνες ενώ το φθινόπωρο εμφανίζεται αρκετά ζεστό.

Ψυχροί ήταν οι χειμερινοί μήνες, ιδιαίτερα δροσεροί στην καλλιεργητική περίοδο οι Απρίλιος, Ιούνιος και Ιούλιος ενώ οι μήνες Σεπτέμβριος και Οκτώβριος ήταν σημαντικά πιο ζεστοί του κανονικού.

Στα αξιοσημείωτα της καλλιεργητικής περιόδου η καταγραφή στον μήνα Μάιο στο 2ο δεκαήμερο, ως το θερμότερο των τελευταίων 40 ετών, ακολουθούμενου όμως στη συνέχεια από ένα πολύ ψυχρό 3ο δεκαήμερο.

Σε ένα γενικό κανόνα, το συνολικό ύψος των βροχοπτώσεων ήταν ικανοποιητικό. Ιδιαίτερα βροχεροί μήνες σε σχέση με το μέσο όρο ήταν οι Δεκέμβριος και Ιανουάριος. Αξιοσημείωτο για το Ηράκλειο ήταν οι τοπικές βροχοπτώσεις του Ιουλίου που ευνόησαν σημαντικές προσβολές από τον περονόσπορο, με πρόωρες αποφυλλώσεις σε πολλά αμπέλια

Η συγκομιδή ήταν περίπου 10-15 ημέρες πιο όψιμη σε σχέση με το 2019 και γενικά η χρονιά χαρακτηρίζεται ως όψιμη.

Το 2020 παρατηρήθηκε αύξηση της παραγωγής κατά 10% σε σχέση με το 2019.
Η χρονιά του 2020 επηρεάστηκε από τις ιδιαίτερες φετινές κλιματολογικές συνθήκες που επικράτησαν στο νησί, ένα δροσερό καλοκαίρι και την έντονη ηλιοφάνεια, σε όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Έτσι επηρέασαν την ποσότητα και την ποιότητα των σταφυλιών και κατά επέκταση των παραγόμενων οίνων, όπου τα λευκά χαρακτηρίζονται από έντονο αρωματικό φορτίο με πολύ καλή οξύτητα, ισορροπημένα. Οι ερυθροί οίνοι γενικά διατήρησαν τα ειδικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά της εκάστοτε περιοχής καλλιέργειας, με έμφαση στο πλούσιο αρωματικό χαρακτήρα και στο γεμάτο σώμα που γίνεται έντονα αντιληπτό στο στόμα.

Επίσης οι τιμές των σταφυλιών κυμάνθηκαν κατά μέσω όρο 25% σε χαμηλότερα επίπεδα από τα περσινά, ανάλογα την ποικιλία.

Save Vintage 2019

Οι ειδικοί συμφωνούν πως το 2019 ήταν μία εξαιρετική χρονιά για τις περισσότερες οινοπαραγωγικές περιοχές της Ελλάδας και πως τα κρασιά της εσοδείας αυτής διαθέτουν εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά. Πολλοί οινοποιοί εκτιμούν πως η εσοδεία του 2019 είναι μία από τις κορυφαίες των τελευταίων δεκαετιών ή ακόμα και εσοδεία «αναφοράς» για την περιοχή τους. Ωστόσο, τα ελληνικά κρασιά 2019 επισκιάστηκαν από την πανδημία. Έτσι, η καμπάνια Save Vintage 2019, –όπως λέει και το όνομά της– δημιουργήθηκε για να υποστηρίξει τη διάσωσή τους.

Με την εστίαση υπολειτουργούσα, τον τουρισμό σε κρίση και το Οινόραμα, τη μεγαλύτερη έκθεση ελληνικών κρασιών στον κόσμο, ακυρωμένο το 2020, η εν λόγω καμπάνια, με πυρήνα την ιστοσελίδα www.SaveVintage2019.gr, από τις αρχές του καλοκαιριού φιλοδοξεί να κινητοποιήσει μαζικά όλους τους Έέλληνεςοινοποιούς, φορείς, διαμορφωτές κοινής γνώμης και οινόφιλους. Στοχεύει, έτσι, στην άμεση ενδυνάμωση της κατανάλωσης ελληνικών κρασιών εσοδείας 2019 και όχι μόνο.

Τελικός σκοπός είναι να κεντρισθεί το ενδιαφέρον του καταναλωτή και να εξαφθεί η φαντασία του, ώστε να αγοράσει κρασιά, αρχικά εσοδείας 2019. Το «Save» στην προκειμένη περίπτωση είναι διττό: «Σώστε», δηλαδή καταναλώστε και χαρείτε τα κρασιά του 2019 προτού χαθούν και «Φυλάξτε» τα, δηλαδή αποθηκεύστε και παλαιώσετε τα κρασιά αυτά, ακόμα και τα λευκά, επειδή είναι υψηλής ποιότητας.

Γιατί, πράγματι, τα κρασιά του 2019 είναι πλούσια, νόστιμα, τραγανά και ισορροπημένα ―τα επίθετα δεν λείπουν για να τα περιγράψει κάποιος. Μάλιστα, πολλά από αυτά θα μπορέσουν να παλαιώσουν για δεκαετίες σε ιδανικές συνθήκες.

Πίσω από την εν λόγω καμπάνια βρίσκεται η εταιρεία Vinetum, που διοργανώνει την έκθεση Οινόραμα, ωστόσο η δράση αυτή αφορά όλον τον αμπελοοινικό κλάδο. Γι’ αυτό και υποστηρίζεται από όλους τους σχετικούς φορείς, ενώ συσπειρώνει σημαντικό αριθμό οινογράφων,δημοσιογράφων οίνου και γεύσης και άλλων επικοινωνών και επιστημόνων του κρασιού, που όλο και μεγαλώνει. Ανθρώπους που προσφέρουν την πένα και τον ουρανίσκο τους αφιλοκερδώς, δοκιμάζοντας και γράφοντας για τα ελληνικά κρασιά του 2019. Γι’ αυτό το λόγο τα πορτραίτα τους προβάλλονται στον ιστότοπο της καμπάνιας, η οποία προωθείται και από τα κοινωνικά δίκτυα της Vinetum. 

8 νέοι οινοποιοί αναζητούν τα θετικά από την κρίση του κορονοϊού

Η ‘ξαφνική’ εμφάνιση του κορονοϊού, η καραντίνα και τα ισχυρά μέτρα ασφαλείας, έχουν δημιουργήσει κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική κρίση σε πολλαπλούς τομείς ενώ αναπόφευκτα έχουν επηρεάσει και τον τομέα του κρασιού. Η αβεβαιότητα στο πως θα κινηθεί ο τουρισμός, η εστίαση αλλά και ο τομέας των εξαγωγών, δημιουργούν, δικαιολογημένα, συναισθήματα ανησυχίας και απαισιοδοξίας και στον κλάδο της οινοπαραγωγής. ‘Συζητήσαμε’ με 8 νέους ανθρώπους, όλοι οινοποιοί με οικογενειακές επιχειρήσεις και οινολόγοι, σχετικά με τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης. Τους υπενθυμίσαμε την αρχαία ελληνική φράση: “Ουδέν κακόν αμιγές καλού” και τους ζητήσαμε να μας πουν αν υπάρχουν και ποια είναι τα σημεία που κατά τη γνώμη τους θα μπορούσαν να λειτουργήσουν θετικά μέσα από την κρίση του κορονοϊού.

.

Ζαχαρίας Διαμαντάκης, Κτήμα Διαμαντάκη

Η ‘digital’ εποχή, θα φέρει τους νέους πιο κοντά στην κατανάλωση του επώνυμου ελληνικού κρασιού.

Η αλήθεια είναι ότι στην παρούσα συγκυρία στην Ελλάδα,  εάν εξαιρέσεις το  υγειονομικό «κομμάτι»,  δυσκολεύεσαι να εντοπίσεις θετικά πράγματα. Ίσως και λόγω της ψυχολογίας που είναι γενικώς στο ναδίρ. Πάραυτα, στο κρασί ίσως υπάρχουν κάποια θετικά σημεία που εντοπίζονται κυρίως στο κομμάτι της μακροπρόθεσμης κατανάλωσης του επώνυμου ελληνικού εμφιαλωμένου κρασιού. 

Όλη αυτή την περίοδο παρακολουθήσαμε μια πρωτοφανή και ραγδαία ανάπτυξη στην ενημέρωση και την προβολή των κρασιών μέσα από τα ψηφιακά μέσα (websites, social media κλπ). Παρακολουθούμε να γίνονται πλήθος ζωντανών συζητήσεων με παραγωγούς κρασιών, ειδικούς και opinion leaders με αποκλειστικά θέματα γύρω από το επώνυμο ελληνικό κρασί, τις ποικιλίες, τις οινοπαραγωγικές περιοχές. Αυτό μακροπρόθεσμα θα έχει εξαιρετικά θετικό αποτέλεσμα ιδιαίτερα όσων αφορά την κατανάλωση, μιας και οι χρήστες κυρίως αυτών των μέσων είναι νέοι άνθρωποι. Το γεγονός αυτό θα είναι πολύ ωφέλιμο ως προς την σχέση τους με το κρασί. Στην ουσία θα έχουμε την δημιουργία μίας νέας γενιάς καταναλωτών που σίγουρα αν εντρυφήσουν στο κρασί, θα το ανακαλύψουν, η τάση αυτή θα γίνει συνήθεια και όλο αυτό μόνο θετικά θα αποφέρει στο επώνυμο ελληνικό κρασί.

Επιπλέον, όλη αυτή η ψηφιακή αναβάθμιση και η μεγάλη ενημέρωση και προβολή ελληνικών κρασιών, αμπελώνων, οινοποιείων, οινοπαραγωγών περιοχών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σίγουρα θα αποτελέσει και σπουδαία ευκαιρία για αύξηση των εξαγωγών σε μακροπρόθεσμο στάδιο, όταν με το καλό επιστρέψουμε σε κανονικότητα. Αυτό βασίζεται στο πλεονέκτημα του ίντερνετ και της γρήγορης εισχώρησης σε ανθρώπους κάθε ειδικότητας ανά τον πλανήτη είτε είναι επαγγελματίες είτε είναι καταναλωτές και πόσο μάλλον αυτή την περίοδο που όλοι ήταν κλεισμένοι μέσα και πολύ πιθανό μπροστά σε μια οθόνη!

Επιπρόσθετα την περίοδο αυτή ευνοήθηκε πάρα πολύ και η μεγάλη κατανάλωση ποιοτικών κρασιών στα σπίτια σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους που η κατανάλωση συνδυαζόταν κυρίως με κάποιο γεύμα ή δείπνο σε ένα εστιατόριο.

.

Γιώργος Διαμαντάκος, Κτήμα Διαμαντάκου

Είναι η ευκαιρία μας να αποκαταστήσουμε το κύρος μας στο εξωτερικό και στην εσωτερική αγορά να αρχίσουμε να απολαμβάνουμε παλαιότερες σοδειές λευκών οίνων.

Είμαι εκ φύσεως αισιόδοξος άνθρωπος και αντιλαμβάνομαι την υγειονομική κρίση του κορονοϊού με αυτή τη ματιά. Η φύση πάντα έχει το τρόπο της να μας υπενθυμίζει τα όριά μας και ήρθε η στιγμή κατά τη γνώμη μου να κατανοήσουμε ως γένος ότι τα ξεπεράσαμε.

Τα ελληνικά λευκά ωριμάζουν άψογα. Είναι η ώρα να εκπαιδευτούμε και να αρχίσουμε ν’ απολαμβάνουμε παλαιότερες σοδειές των ελληνικών λευκών οίνων και όχι μόνο των εισαγόμενων λευκών. Πιστεύω, ότι οι οινόφιλοι και οι επαγγελματίες θα είναι πιο δεκτικοί να δοκιμάσουν το τρύγο του 2019 χωρίς τη προσμονή της νέας σοδειάς και να διαπιστώσουν τη δυναμική πολλών ελληνικών ποικιλιών στην εξέλιξη του χρόνου.

Στο υγειονομικό σκέλος οι νέες προδιαγραφές θα είναι προς όφελος των καταναλωτών και θα βελτιώσουν τη ποιότητα των παραγόμενων οίνων.

Το πλέον σημαντικό που θα προκύψει από αυτή τη κρίση, θεωρώ ότι είναι η μεγάλη μας ευκαιρία ως χώρα να αποκαταστήσουμε το κύρος, την εικόνα μας και να ανακτήσουμε το σεβασμό, την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη των υπόλοιπων λαών για τις ικανότητες μας. Μέχρι στιγμής το πετυχαίνουμε και εναπόκειται στο χέρι μας να το αποδεικνύουμε συνεχώς. Έχω βρεθεί πολλές φορές να παρουσιάζω τις ετικέτες μου δίπλα μου σ ’ένα Γάλλο, Ιταλό ή Χιλιανό οινοποιό και να μη λαμβάνω το αντίστοιχο ενδιαφέρον ή να με προσεγγίζουν με συγκρατημένη καχυποψία υποψήφιοι buyers.

Η δουλειά μας τώρα είναι να συντηρήσουμε τους οίνους μας σε άψογη κατάσταση, να τους αφήσουμε να εξελιχθούν στα κελάρια των οινοποιείων μας και να καλλιεργήσουμε το αμπέλι μας για τη επόμενη σοδειά. Οι πωλήσεις θα έρθουν σύντομα και με καλύτερες προϋποθέσεις.”

.

Χρήστος Ζαφειράκης, Κτήμα Ζαφειράκη

Περισσότερη δουλειά στο αμπέλι και περισσότερος χρόνος  των νέων κρασιών να εξελιχθούν στο οινοποιείο.

Ζούμε μια πολύ δύσκολη αλλά κυρίως άγνωστη κατάσταση η οποία θα επηρεάσει όχι μόνο τον κλάδο του κρασιού αλλά τη ζωή μας, και γενικά τον δυτικό τρόπο ζωής όπως των ξέραμε και ζούσαμε έως και χτες.

Το βέβαιο είναι ότι κρασί και ο κλάδος του μέσα από τη διαχρονικότητα που το χαρακτηρίζει (υπάρχει ως προϊών εδώ και χιλιάδες χρονιά) θα πρέπει να βρει απαντήσεις  στη νέα πλέον εποχή. Αν και είμαστε στην αρχή, μπορώ με κάθε επιφύλαξη, να διακρίνω μερικά θετικά σημεία.

Η μείωση των πωλήσεων και γενικά η μειωμένη δουλειά στο οινοποιείο μας έδωσε την δυνατότητα να δουλέψουμε πιο πολύ τα αμπέλια μας.  Αρά πιστεύω θα έχουμε ποιοτικότερα σταφύλια. Τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι θα έχουμε πολύ χαμηλές στρεμματικές αποδόσεις και σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχές κατά τη περίοδος άνοιξης, νομίζω ότι θα έχουμε μια πολύ ποιοτική χρονιά.

Οι αμπελοκαλλιεργητές στην προσπάθεια τους να πουλήσουν τα σταφύλια τους ίσως εφαρμόσουν τεχνικές πράσινου τρύγου με σκοπό την αύξηση την ποιότητας των σταφυλιών τους  

Ο περιορισμός των άσκοπων μετακινήσεως (μείωση της ρύπανσης) θα βελτιώσει το ενεργειακό αποτύπωμα του κρασιού στο περιβάλλον.

Τα φρέσκα κρασιά του 2020 θα κυκλοφορήσουν  αργότερα, δίνοντας τους το αναγκαίο χρονικό περιθώριο να ωριμάσουν καλύτερα στις δεξαμενές ή τα βαρέλια. Το ίδιο θα ισχύσει και για τα κόκκινα κρασιά τα οποία θα μείνουν στη φιάλη για περισσότερους μήνες.

Τέλος, θα αυξηθεί η ζήτηση ποιοτικού κρασιού τόσο στην Ελληνική αγορά όσο και στις εξαγωγές.

.

Νίκος Ζαχαρίας, Κτήμα Μουσών

Στήριξη στα συλλογικά όργανα και στόχευση στις ώριμες αγορές του εξωτερικού.

Θεωρώ ότι το θετικό που ανέκυψε απ’ αυτή την πρωτοφανή κρίση είναι η ανάγκη ανάδειξης της επιτακτικής υποχρέωσής μας να στηρίξουμε τα συλλογικά όργανα του κλάδου. Η έννοια της συλλογικότητας πρέπει να στηριχθεί με ενεργή συμμετοχή στα αντίστοιχα θεσμικά όργανα. Μάλιστα, η αναγκαιότητα αυτή, που φάνηκε εν μέσω της κρίσης του κορονοϊού, έγινε αισθητή και στο θέμα του ΕΦΚ στο κρασί.

Αυτό για εμένα αποτελεί θεμέλιο ώστε να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις που έρχονται – προκλήσεις που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε τόσο ως ελληνικό όσο και ως ευρωπαϊκό κρασί. Βέβαια, έχοντας περισσότερες συμμετοχές από οινοποιεία, από την μία πλευρά μειώνουμε αισθητά το κόστος, ενώ από την άλλη αυξάνεται εκθετικά η πιθανότητα να έχουμε θετικά αποτελέσματα.

Επίσης, αντλώντας το ¼ του ΑΕΠ από τον τουρισμό, είναι σίγουρα λογικό η ανάπτυξη του ελληνικού κρασιού σε απόλυτα νούμερα -όπως και η οικονομία- να είναι μονοδιάστατη και να στηρίζεται κυρίως στην ελληνική αγορά. Η στόχευση όλων μας θα πρέπει να μετατοπιστεί στις ώριμες αγορές του εξωτερικού, όπου με έξυπνες και καινοτόμες δράσεις θα πρέπει να συνεχίσουμε πιο επιθετικά την καλή δουλειά των τελευταίων 20 ετών. Ίσως το πρώτο βήμα θα ήταν να επικεντρωθούμε στην ποιοτικότερη οινική εμπειρία των επισκεπτών της Ελλάδας.

.

Θοδωρής Μωραΐτης, Οινοποιείο Μωραΐτη

Τα νέα ‘εργαλεία’ προβολής της Ελληνικής οινικής κουλτούρας θα βοηθήσουν στην προώθηση των κρασιών στο εξωτερικό, με σύμμαχο την καλή φήμη που αποκτήσαμε από την σωστή διαχείρισης της κρίσης.

Κατά την διάρκεια του παγκόσμιου lockdown εξοικειωθήκαμε με τις τηλεδιασκέψεις, με τις βιντεοκλήσεις και με το ηλεκτρονικό εμπόριο και με όσες δυνατότητες μας δίνει η τεχνολογία να κάνουμε από απόσταση. Αυτά πιστεύω ότι δεν θα είναι προσωρινές συνήθειες αλλά σε μεγάλο βαθμό θα τα υιοθετήσουμε στην καθημερινότητά μας από εδώ κι ύστερα. Με αυτά τα εργαλεία είναι πιο εύκολο και πιο οικονομικό να ταξιδέψεις στις αγορές του κόσμου ακόμα και να παρουσιάσεις τα κρασιά σου. Για παράδειγμα διοργανώνει ο αντιπρόσωπός σου ένα tasting με τηλεδιάσκεψη και αφού έχει δείγματα μπορείς να παρουσιάσεις το κρασί σου και να το γευθούν όλοι ή να παρουσιάσεις το οινοποιείο ή τον αμπελώνα σου αφού δεν μπορούν να σε επισκεφθούν και να μιλήσεις με το κοινό και να απαντήσεις στις ερωτήσεις τους.

Έτσι πιστεύω θα γίνουμε πιο εξωστρεφείς και ότι σε λίγο καιρό οι εξαγωγές μας θα ανακάμψουν και γιατί όχι να αυξηθούν μιας και ο κόσμος τώρα πια θέλει μεγαλύτερη ποικιλία ακόμα και στα κρασιά. Επιπλέον ο κόσμος που θέλει συνεχώς το κάτι καινούργιο και διαφορετικό και να ανακαλύψει νέες ποικιλίες σταφυλιών θα έχει ένα παραπάνω λόγο να εμπιστευθεί το “ασφαλές” Wine of Greece γιατί είμασταν η παραγωγός χώρα που πέτυχε στον τομέα της διαχείρισης της πανδημίας, και αυτό λογικά θα πρέπει να το διαφυλάξουμε ώστε να το εισπράξουμε στο μέλλον σαν οικονομία.

.

Θεοδώρα Ρούβαλη, Οινοποιείο Ρούβαλη

“Η αναζήτηση πιο υγιούς τρόπου ζωής και η επιστροφή στην ύπαιθρο θα οδηγήσουν στο κρασί, ως ένα κατεξοχήν φυσικό προϊόν.  

«Θετικές σκέψεις.. Γενικότερα, η κρίση του κορονοϊού  τείνει να δημιουργήσει νέες στάσεις στον τρόπο ζωής παγκοσμίως , κοινωνικές και καταναλωτικές. Η αναζήτηση των ανθρώπων για έναν πιο υγιή τρόπο ζωής οδηγεί,  μέσα από τις  διατροφικές ανησυχίες,  καταρχάς σε ασφαλή τρόφιμα. Έτσι ο καταναλωτής  αναζητεί φυσικά προϊόντα γνωστής και έμπιστης προέλευσης. Το κρασί ως το κατεξοχήν φυσικό προϊόν λοιπόν δεν έχει πρόβλημα  αλλά ανταποκρίνεται για μια ακόμη φορά στις καινούργιες συνθήκες ζωής. Αυτό μάλιστα που βλέπουμε στα εμπορικά μας στοιχεία σήμερα είναι ότι ο καταναλωτής διαλέγει σταθερά τα προϊόντα τα οποία γνωρίζει και εμπιστεύεται διαχρονικά.   

Άλλο ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να παρατηρηθεί μακροπρόθεσμα είναι ότι ο Covid– 19 με την γεωγραφική  αποστασιοποίηση που επιβάλλει (ειδικά σήμερα που η τεχνολογία ευνοεί σε πολλές περιπτώσεις την τηλεργασία)  οδηγεί την επιστροφή στην Ύπαιθρο και τη κατοίκηση σε πιο ευρύχωρες και ευχάριστες συνθήκες μέσα στη φύση. Αυτό δημιουργεί ένα θετικό κλίμα για την αμπελοκαλλιέργεια, τον Οινοτουρισμό, το ηλεκτρονικό εμπόριο του εμφιαλωμένου κρασιού.  

Το αμπέλι και το κρασί λοιπόν μάλλον δεν έχουν να φοβηθούν τις νέες συνθήκες αρκεί να βοηθηθούν να ξεπεράσουν το ξαφνικό οικονομικό «κενό» που δημιουργήθηκε από τα αναγκαία έκτακτα μέτρα.

.

Κική Σιαμέλη, Petrakopoulos Wines

Ανάγκη για παραγωγή ακόμη πιο ποιοτικών κρασιών κυρίως από τους μικρούς παραγωγούς.

Το θετικό που μπορώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή αφορά στην ποιότητα των παραγόμενων κρασιών. Οι παραγωγοί και κυρίως οι μικροί, θα χρειαστεί και ελπίζω να το δούμε, να βάλουμε υψηλότερους ποιοτικά στόχους για τα παραγόμενα κρασιά μας. Σε μια τόσο περιορισμένη κατανάλωση κρασιού, τα κρασιά που μπορούν να έχουν μέλλον πωλήσεων θα είναι είτε τα πιο οικονομικά, είτε τα πιο ποιοτικά είτε και τα δύο. Η πτώση των τιμών είναι μια θετική για τον καταναλωτή συνέπεια που μπορεί να γίνει πιο εύκολα από τα μεγάλα οινοποιεία και το χύμα κρασί. Μια πτώση τιμών δυστυχώς ποτέ δεν ευνοεί τους μικρούς παραγωγούς λόγω του υψηλού κόστους παραγωγής και μπορεί να οδηγήσει σε τιμές κάτω του κόστους. Γι’ αυτό θεωρώ οτι οι μικροί παραγωγοί θα προσπαθήσουμε να φτιάξουμε ακόμα πιο ποιοτικά κρασιά για να μπορέσουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί.

Ακόμη ένα θετικό που βγαίνει από αυτή την κατάσταση, είναι οτι η Ελλάδα μπορεί να εκμεταλλευτεί το καλό όνομα που απέκτησε, να το χρησιμοποιήσει ως ευκαιρία και να ενδυναμώσει τις εξαγωγές της.

.

Μελίνα Τάσσου, Κτήμα Κίκονες

Η καλή εικόνα που απέκτησε η Ελλάδα από την έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπισης της πανδημίας, θα επηρεάσει θετικά τις εξαγωγές και την εικόνα του Ελληνικού κρασιού. Στροφή στην ποιότητα.

Σίγουρα η κατάσταση που ζούμε μοιάζει κάπως εξωπραγματική. Η επιστροφή στη νέα κανονικότητα είναι γεγονός κι ο κόσμος του κρασιού επηρεάστηκε άμεσα από την κρίση. Σίγουρα όμως υπάρχουν και κάποια θετικά σημεία.

Όσο είμασταν στο σπίτι προσπαθώντας να περάσουμε πχ. Πάσχα και Πρωτομαγιά σε εγκλεισμό, μαγειρέψαμε πολύ περισσότερο, δοκιμάσαμε τα κρασιά από τις κάβες μας και καταλάβαμε ότι περνάμε καλύτερα όταν εστιάζουμε στην ποιότητα. Έτσι θα περιμένουμε μετά την κρίση και οι οινοπαραγωγοί να κάνουν πιο ποιοτικά κρασιά από δω και πέρα αλλά και οι καταναλωτές να αναζητούν αυτά τα κρασιά.

Παρατηρήσαμε όλοι ότι είναι καλύτερα να πληρώσουμε λίγα παραπάνω για κάτι που θα το ευχαριστηθούμε διπλά από κάτι που απλά μας ικανοποιεί, όμως είχαμε συνηθίσει να το καταναλώνουμε μέσα στον βομβαρδισμό απόψεων και διαφημίσεων της ζωής προ κορονοϊού.

Μέσα από την κατάσταση αυτή μπορέσαμε να εκτιμήσουμε καλύτερα την αξία όλων όσων μας περιβάλλουν αλλά και του εαυτού μας. Είδαμε μια μικρή κι υποτιμημένη χώρα όπως η Ελλάδα να θριαμβεύει σε σχέση με υπερδυνάμεις όπως η Αμερική και η Μεγάλη Βρετανία εξαιτίας της πειθαρχίας στις σωστές και γρήγορες αποφάσεις που πάρθηκαν. Αυτή τη θετική εικόνα που χτίστηκε σε σχέση με τις γειτονικές μας χώρες, είναι που πρέπει να διαφυλάξουμε και να διαφημίσουμε, γιατί η ασφάλεια θα είναι για πολλά χρόνια από δω και πέρα σίγουρα η πρώτη ανάγκη των τουριστών την οποία δείχνουμε ότι μπορούμε να καλύψουμε. Είναι σίγουρο ότι οι εξαγωγές μας θα επηρεαστούν πολύ θετικά από αυτήν την εξέλιξη. Η ιδέα ενός ξένου για το ελληνικό κρασί, ήταν ήδη σε πορεία θετικής αλλαγής, τώρα θα προχωρήσει πολύ πιο σύντομα προς την αποδοχή του ποιοτικού ελληνικού κρασιού στο εξωτερικό.